نویسنده: تحریریه

دیده بان حقوق حیوانات: اصغر محمدی فاضل گفت: هم اکنون کار شمارش و چهره نگاری یورپلنگ ها در عرصه های طبیعی کشوربا استفاده از 300 دوربین تله ای در حال اجرا است که به زودی تعداد این دوربین ها به 500 دستگاه افزایش خواهد یافت.

به گزارش ایرنا وی خاطرنشان کرد یوزپلنگ های ایرانی به عنوان یک گونه در خطر انقراض باید حفاظت شوند که شمارش صحیح آنها و به دست آوردن آمار درستی از تعداد یوزها با استفاده از چهره نگاری و تهیه عکس از آنها به حفاظت از این گونه در معرض خطر انقراض کمک می کند.

فاضل افزود: تاکنون آمارهای مختلفی از تعداد یوزپلنگ ها در کشور ارایه شده که هیچ کدام از آنها بر مبنای مستندات، مطالعات و آمارهای دقیق علمی نبوده است. اختلاف در آمارها به علت کمبود امکانات موجود در زمینه شمارش یوزپلنگ ها بوده است؛ به عنوان مثال در بسیاری از موارد برخی از یوزپلنگ ها دو بار شمارش می شدند؛ بنابراین آمار صحیحی به دست نمی آمد که با استفاده از دوربین های تله ای و چهره نگاری از یوزها این مشکل برطرف خواهد شد.

وی افزود: تاکنون 50 قلاده یوز در کشور توسط دوربین های تله ای در زیستگاه های این حیوان رویت و شناسایی شده است و تعداد بیشتر این یوزها همچنان در حد حدس و گمان است.

وی تاکید کرد قبلا تعداد یوزها در کشور بین 70 تا 100 قلاده اعلام شده بود که این آمار بر اساس مستندات علمی به دست نیامده بود؛ اما روش استفاده از دوربین های تله ای و چهره نگاری که به تازگی در زیستگاه ها به کار گرفته می شود، بسیار دقیق است. زیرا با استفاده از این روش، همه زیستگاه های یوز با دوربین های تله ای با دقت بالا تحت نظارت و کنترل قرار می گیرد و به این ترتیب اشتباه در آمار و شمارش مجدد یوزها منتفی است.

معاون طبیعی و تنوع زیستی سازمان محیط زیست افزود: به عنوان مثال قبلا یک قلاده یوز در یک منطقه مشاهده و در آمار درج می شد و ممکن بود همان یوز در جای دیگر دیده شود که باز هم در آمار محاسبه می شد. ولی با چهره نگاری دقیق از یوزها از دو باره شمارش شدن آنها جلوگیری می شود.

فاضل اظهار داشت: هم اکنون به نظر می رسد که یوزها با وجود تمام محدودیت ها بخصوص موانع فیزیکی مانند جاده ها، شهرها و توسعه شهرنشینی می توانند بین استان ها تردد کنند به عنوان مثال هم اکنون کارشناسان می گویند دو قلاده یوز را هم در استان های خراسان شمالی و هم در یزد مشاهده کرده اند. به نظر می رسد این یوزها در حال تردد میان دو استان هستند هر چند که این امر از لحاظ فنی قابل قبول نیست؛ اما دوربین ها و چهره نگاری از یوزها تردد آنها را مشخص کرده است.

معاون طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: بطور کلی یوز در عرصه گسترده ای تردد می کند و کنترل تمامی این عرصه ها نیاز به امکانات زیادی دارد. اما آنچه مسلم است براساس مستندات علمی وجود 50 قلاده یوز در کشور قطعی است.

دیده بان حقوق حیوانات: مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان روز چهارشنبه گفت:‌ همه ساله با شروع سرما، زیستگاه های آبی استان پذیرای صدها گونه از پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی است که از نیمکره شمالی و نقاط سردسیر برای زمستان گذرانی به این مناطق زیبا پناه می آورند.

به گزارش ایرنا محمد ممشتی گفت: ˈچنگر، خوتکا، اردک سرسفید، اردک بلوطی،‌ قو، غاز، باکلان، کشیم ها‌،‌ حواصیل ها، اگرت ها، پرستوهای دریایی، سلیم ها و کاکایی هاˈ با طی هزاران کیلومتر از نواحی سردسیر شمالی به تالاب های استان مهاجرت کرده و نیمی از سال را در این مکان ها سپری می کنند.

وی اضافه کرد: ورود اولین گروه از این پرندگان، جذابیت خاصی به تالاب های استان بخشیده و مناظر زیبایی را برای استفاده علاقه مندان و دوستداران طبیعت به ارمغان آورده و این در حالی است که تالاب های گلستان و خلیج گرگان به عنوان اولین ایستگاه این پرندگان بوده که در آن زمستان گذرانی کرده و یا پس از توقفی کوتاه، به نواحی جنوبی کشور ادامه مسیر می دهند.

وی ادامه داد: برخی از این پرندگان مانند ˈپلیکان، فلامینگو و قوˈ به لحاظ ارزش های حفاظتی حمایت شده بوده و برخی نیز همانند ˈپلیکان پا خاکستری و عقاب دریایی دم سفیدˈ از جمله گونه های در معرض خطر انقراض به شمار آمده که همین مسئله حفظ و حراست از این پرندگان ارزشمند را بیش از پیش ضروری می سازد.

گلستان با دارا بودن حدود 304 گونه پرنده که از این تعداد 102 گونه بومی استان و 97 گونه زمستان گذران و تعداد 19 گونه مهاجر عبوری و اتفاقی در زمستان دیده و ثبت شده اند که از این تعداد 81 گونه نیز برای زادآوری به استان مهاجرت می کنند.

تالاب های بین المللی ˈآلاگلˈ، ˈآلماگلˈ، ˈآجی گلˈ و ˈگمیشانˈ با دارا بودن پوشش گیاهی متنوع، جایگاه مناسبی برای انواع پرندگان آبزی و کنار آبزی است و از گیاهان حاشیه تالاب های استان گلستان می توان ˈعلف شور، جارو ترکمنی، سلمه سفید، گز شاهی، خار شتر، یولاف وحشی و مرغˈ را نام برد.

هم چنین از گیاهان بن در آب می توان به ˈنی، جگن، لوییˈ و گیاهان غوطه ور در آب به ˈبومادران و گونه گوشابˈ اشاره کرد.

در حاشیه تالاب های بین المللی آلاگل، آجی گل و آلماگل پستاندارانی نظیر ˈروباه معمولی، روباه سردم سیاه (ترکمنی)، گربه دشتی، شغال، گراز، تشی، جرد بزرگ و موش صحراییˈ زیست می کنند.

نکته حائز اهمیت راجع به جمعیت پرندگان، تنوع در اراضی پیرامون تالاب هاست که باعث شده طیف وسیعی از پرندگان آبزی، کنار آبزی و خشک زی این منطقه را به عنوان مکانی برای زمستان گذرانی، زادآوری و یا اقامت دائم برای زیست انتخاب کنند.

ˈفلامینگو، قو، انواع اردک ها، غاز، کاکایی، پرستوی دریایی و حواصیل هاˈ از گروه پرندگان آبزی و ˈخروس کولی، سلیم ها و آبچلیک هاˈ از پرندگان کنار آبزی و پرندگانی نظیر ˈکوکرها (باقرقره)، کلاغ سیاه، کوکو، زنبورخوارها، سبزقبا، جغدها، سارگپه ها، سنقرها، شاهین، دلیجه، عقاب دریایی دم سفید و شاهیˈ از پرندگان خشک زی هستند که می توان به آن اشاره کرد.

از دوزیستان و خزندگانی که در تالاب های استان زیست می کنند، می توان به ˈقورباغه مردابی، وزغ سبز، لاک پشت افغانی، انواع مارمولک ها، کورمار سلیمانی، مار آبی، مار چلیپر، مار آتشی، تیر مار، کفچه مار و افعیˈ اشاره کرد.

هم چنین از گونه های مختلف ماهی که در این مجموعه تالاب ها زندگی می کنند می توان ˈگاو ماهی، سرگنده، پاروا، فیتوفاک، کپور ، آمور، کاراس، سیاه ماهیˈ و از انواع حشرات این منطقه نیز انواع ˈپروانه های شب پرواز، روز پرواز و انواع سن ها و سوسک هاˈ را نام برد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان با اشاره به اصل 50 قانون اساسی که حفاظت از محیط زیست وظیفه عمومی تلقی می شود از همه علاقه مندان به طبیعت و حیات وحش و ساکنین حاشیه تالاب ها خواست که این اداره کل را در حفاظت از این میراث های طبیعی ارزشمند یاری کنند تا بتوان محلی امن و مطمئن برای زیست پرندگان و هم چنین سایر فعالیت های تحقیقاتی فراهم آورد.

_________________________

مهاجرت و دید شبانه در پرندگان

دیده بان حقوق حیوانات: آمار ارائه شده از سوی رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درباره تعداد یوزپلنگ ایرانی که در یک‌سال گذشته دو رقم مختلف را شامل می شد، واکنش‌های بسیاری از سوی فعالان و دوستداران محیط زیست به دنبال داشت و در حالی که انجمن یوزپلنگ ایرانی آمار یوزهای ایران را حداکثر 70 عدد اعلام می کند، یک شکارچی ادعا می کند بیش از 100 یوز دیده!

به گزارش همشهری آنلاین محمدعلی اینانلو مطلبی را به روزنامه همشهری ارسال کرده است که در ادامه می آید:

«رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در یک سخنرانی رسمی در یازدهمین اجلاس کنوانسیون تنوع زیستی در حیدرآباد هند اعلام کرد که جمعیت یوزپلنگ آسیایی در ایران پنجاه قلاده است درحالی‌که در سخنان پیشین خود حدود یک سال قبل اعلام کرده بود جمعیت یوزپلنگ در ایران یکصد قلاده است. این سخن از چند منظر قابل بررسی و تدقیق است؛ نخست اینکه این آمار که رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور به‌عنوان یک مقام رسمی در یک کنفرانس رسمی اعلام می‌کند از سوی مجامع جهانی به دقت مورد استناد و بررسی قرار می‌گیرد و این اتفاق در برهه‌ای از زمان واقع می‌شود که جهان حتی نگران از‌بین رفتن یک گونه گیاهی یا یک گونه از حشرات در جهان است و با این معیار، حذف حتی یک یوز‌پلنگ آسیایی که گونه‌ای در حال انقراض است می‌تواند به‌شدت موجب نگرانی مجامع جهانی باشد.

چه‌کسی مقصر است

حذف ناگهانی50 یوز پلنگ کمیاب از صحنه حیات‌وحش جهان در کمتر از یک سال می‌تواند موجب نگرانی شدید جهانیان و به تبع آن متهم کردن کشور ما به بی‌کفایتی در حفاظت از محیط‌زیست شود که خود موجب بی‌اعتباری وجهه جهانی ایران است. از سوی دیگر، آمار اعلام شده از سوی رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست اگر واقعیت داشته باشد به‌شدت زحمات محیط‌بانان را که با ایثار تمام و با تلاش شبانه‌روزی از حیات وحش و به‌خصوص از گونه‌های کمیاب و در حال انقراض حفاظت می‌کنند و دراین راه گاه جان می‌بازند زیر سؤال می‌برد. اکنون این پرسش مطرح است که چه عاملی باعث کاهش 50درصدی یوزپلنگ ایرانی در یک سال شده است؟ آیا محیط‌بانان که مسئولان مستقیم نگهداری و حفاظت یوزپلنگ هستند کم کاری کرده‌اند یا اینکه آمار گفته شده از طرف رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست واقعیت ندارد، که واقعیت داشتن فرض دوم یعنی غلط بودن آمار رئیس سازمان به‌مراتب وحشتناک‌تر از اولی است و اثر مستقیم آن دلسردی محیط‌بانان است که با فدا کردن راحتی، استراحت، خورد و خواب خود و حتی گاهی با مایه گذاشتن از جان، شبانه‌روز در حال گشت و حفاظت‌اند و این دلسردی، آنها را از حفاظت باز می‌دارد و موجب کاهش واقعی 50 درصدی، حتی 100 درصدی یوز پلنگ می‌شود که در این صورت باز هم موجب سرافکندگی ملی در مجامع جهانی است.

آمار واقعی؛ بیش از 100قلاده

اما نویسنده این سطور به پشتوانه گشت دائم و شبانه‌روزی در طبیعت کشور و به پشتوانه نظر کارشناسان واقعی، شهادت می‌دهم که آمار رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست درست نیست و کاملاً از سر ناآگاهی است. جمعیت یوز‌پلنگ ایرانی با زحمت محیط‌بانان و کوشش دلسوزان واقعی حفاظت حیات‌وحش بی‌تردید بالای یکصد قلاده است. حاضرم هرچه که بخواهید به گرو بگذارم و مسئولان رده بالای محیط‌زیست را در زیستگاه‌ها بگردانم، به شرط اینکه بتوانند با من در گرمای بالای 50درجه کویر همراه باشند و یکصدیوز‌پلنگ در بافق، توران، راور، نایبندان و دیگر جاها به آنها نشان بدهم، اما این بار اول نیست که رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست از این حرف‌ها می‌زند، این بار به ناگهان جمعیت یوز ایرانی را در یک مجمع رسمی جهانی نصف کرده است، یک‌بار نیز اعلام کرد که یکی از ببر‌های اهدایی روسیه حامله است، ببری که هرگز نزایید چون هرگز حامله نبود. یک‌بار هم اعلام کرد که شخصی به نام ظل السلطان پنجاه سال پیش آخرین ببر ایران را شکار کرد غافل از اینکه مسعود میرزا ظل‌السلطان بزرگ‌ترین پسر ناصرالدین شاه از سلسله قاجاریه بود و قاجارها حدود 90سال پیش منقرض شدند و پنجاه سال پیش سلسله پهلوی در این کشور سلطنت می‌کرد و اصولاً ظل‌السلطانی وجود نداشت تا ببری شکار کند و بسیاری از این اظهارنظر‌های ناشیانه که بخش اعظم آن تقصیر او نیست بلکه تقصیر مشاوران و معاونان اوست که رئیس سازمان را در حصار پردیسان محاصره کرده و به او نیز اطلاعات غلط می‌دهند و موجب بی‌اعتباری رئیس سازمان و محیط‌زیست کشور می‌شوند، این حرف‌ها و آمارهای اشتباه را در رسانه‌های کشور، ما رسانه‌ای‌ها به نوعی رفع و رجوع می‌کنیم اما در سطح مجامع بین‌المللی کاری از دست ما ساخته نیست و غیب شدن ناگهانی 50یوز‌پلنگ از محیط‌زیست کشور موجب شرمساری و سرافکندگی است.

و آخر کلام اینکه رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست می‌بایست در این چند صباح باقیمانده قاعده بازی را عوض کرده، درترکیب مشاوران و معاونان خود تجدید‌نظر کند تا بیش از این موجب سرافکندگی او و شرمساری کارشناسان و دلسوزان واقعی حفاظت محیط‌زیست نشوند، ولله که ما این حرف‌ها و نوشته‌ها را از سر دلسوزی می‌گوییم و می‌نویسیم و ابداً قصد تشویش اذهان عمومی را نداریم چرا که غیب شدن ناگهانی 50 یوزپلنگ اذهان عمومی را مشوش می‌کند نه گفته‌های از سر صدق ما، و مخلص کلام اینکه از این دست مشاوران و معاونان بسیارند و به هیچ وجه تعدادشان در حال کم شدن نیست بلکه یوز‌پلنگ، جبیر و گور در حال انقراض‌اند که با اینگونه مشاوره‌ها و مدیریت‌ها به‌زودی منقرض خواهند شد.»