






عکس: پام/ ولی اله ثقفی

دیده بان حقوق حیوانات: صبح روز 18 خرداد به مناسبت هفته محیط زیست در سازمان حفاظت محیط زیست یک نشست خبری برگزار شد. در این نشست که طبق روال همیشگی بدون دعوت از خبرنگار دیده بان حقوق حیوانات انجام شد، به مسایلی چون دم مارمولک خانگی و احداث روگذر و زیرگذر برای حیات وحش نیز پرداخته ش!
اولویت بخشی به محیط زیست پیش از کشاورزی در مدیریت منابع آب کشور، تدوین دستورالعمل برای احداث پلهای روگذر و زیرگذر در مناطق حادثهخیز حیات وحش، بازدید از باغ وحش های سراسر کشور در شش ماه آینده و حضور دام در زیستگاه های یوزپلنگ آسیایی به عنوان یکی از تهدیدات بالقوه در این نشست مطرح شدند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان حفاظت محیط زیست (پام)، مسعود باقرزاده کریمی معاون امور تالابهای دفتر زیستگاهها و امور مناطق سازمان حفاظت محیط زیست پیش از ظهر یکشنبه 18 خردادماه در جمع اصحاب رسانه، گفت: شاخص های زیست محیطی کشور در چند سال گذشته پسرفت زیادی داشته اما رویکرد دولت تدبیر و امید در حفاظت از محیط زیست بسیار امیدوار کننده است.
وی با ابراز خرسندی از نگاه دولت یازدهم به محیط زیست، افزود: توجه به تامین حقابه محیط زیستی بعد از آب شرب و باغات دائمی و پیش از بخش کشاورزی در مدیریت منابع آب کشور، ناشی از همین نگاه بلند به محیط زیست است و نتایج مثبت این تصمیم درست در آینده مشخص خواهد شد.
استفاده از ژنتیک مارمولک خانگی برای درمان نقص عضو در انسانها
در ادامه این نشست، فرشاد فتاح مدیر کل موزه تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر این موضوع که حفاظت از سرمایه های ژنتیکی از بالاترین اولویت ها در سطح جهان به شمار می آید، گفت: ذخایر ژنتیکی در گونههای گیاهی و جانوری از اهمیت بالایی برخوردار است و بسیاری از گونههای جانوری به لحاظ ژنتیکی از اهمیت بالایی برخوردار هستند به طوری که کشورهای مختلف هم اکنون بهرههای فراوانی را از این موضوع میبرند.
وی افزود: به عنوان نمونه میتوان به گونه مارمولک خانگی اشاره کرد که پس از قطع شدن دم خود مجدداً قادر خواهد بود بر اساس ژنتیک، برای خود دمی از نو بسازد و همین موضوع منجر به آن شده که در حال حاضر بسیاری از کشورهای دنیا درباره ژنتیک این گونه جانوری مطالعاتی را آغاز کنند تا از این خصلت در جهت بهبود نقص عضو در انسانها استفاده کنند.
فتاحی ادامه داد: دفتر موزهها و ژنتیک سازمان محیط زیست در 5 گروه گیاهی، جانوری، بیوتکنولوژی، دیرینهشناسی و موزه تاریخ طبیعی فعالیت میکند.
این مقام مسئول با اشاره به به گردهافشانی و اهمیت آن در گونههای گیاه، اظهار داشت: در یکی از این پروژه ها گرده افشانی باغ های آلبالو و گیلاس یکی از کشورها در طول سال ارزیابی و مشخص شد که چنانچه حشرات گرده افشان این کار را نکند بایستی سالانه 270 میلیارد دلار برای گرده افشانی تنها در باغ های گیلاس و آلبالو هزینه شود.
مدیر کل موزه تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی سازمان حفاظت محیط زیست به کشف سایت فسیلی در میناب هرمزگان اشاره کرد و گفت: فسیل های زیادی که متعلق به ایران است در یکی از موزه های آمریکا نگهداری می شود که برای برگرداندن آنها به کشور رایزنی های لازم انجام شده و به زودی نتیجه خواهد داد که از آن جمله میتوان به ببر دندان شمشیری اشاره کرد.
وی افزود: ایران از لحاظ دارابودن تنوع زیستی و منابع ژنتیکی بسیار غنی است از این رو حفاظت از این گنجینه غنی نیازمند برنامه ریزی مدون است.
فتاح گفت: با توجه به اهمیت حفظ تنوع زیستی درحال تدوین پنجمین گزارش تنوع زیستی در کشور هستیم که به زودی تهیه و برای تایید به کنوانسیون جهانی تنوع زیستی ارسال می شود.
به روز شدن روشهای سرشماری گونههای جانوری شاخص
در ادامه سید مجید مقدم مدیرکل دفتر تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: برای نخستین بار برنامه 3 سال آینده دفتر تنوع زیستی تدوین و برای تایید نهایی به رییس سازمان حفاظت محیط زیست اعلام شده است.
مدیر کل دفتر تنوع زیستی و حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست به تلفات پستانداران بزرگ جثه اشاره کرد و اظهار کرد: یکی از دلایل افزایش تلفات اینگونههای جانوری سوانح جادهای بوده است.
تدوین دستورالعمل برای احداث پلهای روگذر و زیرگذر در مناطق حادثهخیز حیات وحش
مقدم یادآور شد: هم اکنون درصدد تدوین دستورالعمل برای احداث پلهای روگذر و زیرگذر در مناطق حادثهخیز هستیم به طوری که در حال حاضر در مسیر تأمین اعتبار قرار گرفتهایم.
مدیرکل دفتر تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر همکاری وزارت راه و سایر دستگاهها در پیشبرد این مهم گفت: در تلاشیم تا گروههای امداد و نجات استانی یا منطقه ای با کمک سمن ها برای گونههای جانوری که در جادهها آسیب میبینند ایجاد کنیم.
وی با اشاره به اهم فعالیت های این بخش از سازمان حفاظت محیط زیست در سال جدید، به روز شدن روش های سرشماری گونه های جانوری شاخص به ویژه پستانداران یکی از مولفه های این برنامه دانست که بر اساس آن سرشماری گونه ها با استفاده از فناوری های روز دنیا انجام خواهد شد.
تهیه پیش نویس حقوق و تعیین تکلیف قرقهای اختصاصی بر اساس بند 45 قانون حفاظت محیط زیست
مسعود عالیخانی مدیر کل دفتر صید و شکار سازمان حفاظت محیط زیست تجدیدنظر در ضرر و زیان وارده به حیات وحش بر اساس شش معیار ازجمله وضعیت بحران گونه ها، میزان برداشت، تعهدات بین المللی و وضعیت خاص گونه را یکی از اقدامات مهم مجموعه تحت مدیریت خود اعلام کرد.
وی با بیان اینکه فعالیت این دفتر در 5 سطح طبقهبندی شده است، ادامه داد: تهیه پیش نویس حقوق و تعیین تکلیف قرقهای اختصاصی بر اساس بند 45 قانون حفاظت محیط زیست با نظرخواهی در استانها در دستور کار است که چنانچه به تصویب نهایی برسد اقدامات لازم برای اجرا از سر گرفته میشود.
عالیخانی با اشاره به برپایی اولین کارگاه آموزشی مهارت منطقهای حفاظت از پلنگ بعد از ماه مبارک رمضان، گفت: این کارگاهها در مرحله نخست در استانهای لرستان، مازندران، خراسان شمالی، قزوین، البرز و اصفهان برپا خواهند شد.
بازدید از باغ وحش های سراسر کشور در شش ماه آینده
مدیر کل دفتر صید و شکار سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: با توجه به درخواست بسیاری از تشکل های مردم نهاد و مردم و همچنین مشکلات فراوانی که در سیرک های کشور وجود دارد کمیته ای متشکل از اساتید دانشگاه مسئولان سازمان محیط زیست و نمایندگان سازمان های مردم نهاد در دفتر حیات وحش و شکار و صید تشکیل شده تا بتوان سیرک های کشور را به استانداردهای بین المللی نزدیک کرد.
مدیر کل دفتر صید و شکار سازمان حفاظت محیط زیست ضمن اشاره به ارزیابی کلی از وضعیت باغهای وحش و باغ پرندگان، از ایجاد یک دبیر خانه در دفتر صید و شکار با همکاری دفتر حیات وحش برای بازدیدهای دورهای شش ماهه از همه باغ وحش ها و باغهای پرندگان خبر داد و گفت: چنانچه نیاز به اصلاح و تغییرات باشد پیگیری ها و اقدامات لازم جهت استاندارد سازی انجام می شود.
عالیخانی اعلام کرد: در صورت تامین اعتبار 3 کتاب با عناوین آشنایی با گونه های مشمول ضرر و زیان، توانمندسازی محیط بانان و کارشناسان حفاظت از گوشت خواران و آموزش محیط بانان تا پایان سال جاری تهیه و چاپ می شود.
حضور دام در زیستگاه های یوزپلنگ آسیایی یکی از تهدیدات بالقوه برای این گونه/ 35 مورد مشاهده یوز ظرف سه ماه گذشته
هومن جوکار، مدیر پروژه حفاظت از یوز آسیایی، گفت: به طور کلی پس از مطرح شدن یوز در رسانه ها و فوتبال کشور تمام سعی خود را کرده ایم که با استفاده از پیامد مثبت این موضوع بتوانیم بخشی از هزینه های حفاظت از زیستگاه های این گونه ارزشمند را که تاکنون از طریق سازمان محیط زیست تامین می شده از منافع دیگر تامین کنیم.
جوکار ادامه داد: همچنین مرکزی در پارک پردیسان در حال احداث است که برای آموزش و تحقیق در مورد یوز آسیایی در نظر گرفته شده است.
وی با بیان اینکه علت راه اندازی این مرکز در تهران نظارت آنلاین متخصصان این گونه در این مرکز است، اظهار داشت: دلبر و کوشکی دو یوز نر و ماده در اسارت نیز پس از احداث این مرکز به آن منتقل خواهند شد.
مدیر پروژه بین المللی یوزپلنگ آسیایی از 35 مورد مشاهده یوزپلنگ در زیستگاه های این گونه ارزشمند در کشور ظرف سه ماه گذشته خبر داد.
جوکار تصریح کرد: یکی از تهدیدات بالقوه یوزپلنگ آسیایی حضور دام و سگ نگهبان گله در زیستگاه های این گونه است به گونه ای که در شش ماه گذشته دو قلاده یوزپلنگ به وسیله سگ گله تلف شده اند و بنابراین اقداماتی در خصوص انتقال واحدهای دامپروری موجود در نقاط حساس زیستگاه یوز به مراتعی کم آسیب تر فراهم شده است.
وی با اشاره به اینکه در چند ماه گذشته دو یوزپلنگ توسط سگ های گله تلف شده اند یادآور شد: این اقدام تا حدودی تهدید این گونه ارزشمند را توسط دامداری ها کاهش می دهد.
وی آموزش ویژه محیط بانان زیستگاه یوز به منظور توانمند سازی بیشتر آنها را یکی دیگر از اقدامات پروژه یوزپلنگ آسیایی عنوان کرد.
بالاترین میزان سرانه فرسایش خاک در منطقه زاگرس / قطع ارتباطات اکولوژیکی حیات وحش در منطقه زاگرس
شیرین ابواقاسمی مدیر پروژه حفاظت از زاگرس با اعلام خبر خشکیدگی 100 هزار هکتار جنگل های بلوط زاگرس مرکزی، گفت: بالاترین میزان سرانه فرسایش خاک در منطقه زاگرس است که تغییر کاربری جنگل های زاگرس به اراضی باغی و نهاده های کشاورزی علت عمده آن است.
وی با تأکید بر این موضوع که ارزیابی توان اکولوژیک زاگرس، پیش نیاز مطالعات تنوع زیستی است و مطالعات در 2.5 میلیون هکتار از زاگرس انجام شده است، افزود: براساس این ارزیابی ها نقاط داغ و بحرانی زاگرس مشخص شد که در این میان 100 هزار هکتار از جنگل های بلوط زاگرس که متاثر از خشکسالی بوده اند، نیز بررسی شدند.
ابوالقاسمی اظهار داشت: همچنین در این مطالعات، رودخانه کارون و تالاب بختگان نیز مطالعه و ارزیابی شدند که متاسفانه وضعیت این منابع آبی نگران کننده است.
مدیر پروژه بین المللی حفاظت از زاگرس تصریح کرد: خشکسالی این دو مورد تنها به خاطر مداخله مستقیم انسان در شاخه های کارون و بختگان است چراکه انتقال آب از یک استان با استان دیگر در کشور ما چالش های زیادی ایجاد کرده است.
وی تأکید کرد: پیش نیاز حفاظت از منابع طبیعی آمایش سرزمین است که در کشور باید جدی گرفته شود.
وی با اشاره به منتفی شدن انتقال آب از منطقه حفاظت شده سبزکوه اظهار امیدواری کرد: امیدواریم انتقال آب از بهشت آباد نیز لغو شود.
این مقام مسئول افزود: 61 گونه پستاندار شاخص در منطقه زاگرس زیست می کند که احداث جاده، ارتباط اکولوژیکی حیات وحش منطقه را از بین برده و این مساله تهدیدی برای گونه های جانوری این منطقه است به طوری که وضعیت گونه های شاخص این محدوده از جمله پلنگ، خرس و سنجاب نگران کننده است و حل آن نیازمند حمایت مسئولان برای جلوگیری از احداث جاده های غیرضرور است.
مبارزه با جرایم آشکار از وظایف نیروی انتظامی است
همچنین سرهنگ حمیدرضا خیلدار فرمانده یگان حفاظت سازمان محیط زیست از ارائه آموزش به محیط بانان در سه سطح آموزش قوانین و مقررات سلاح، دفاع شخصی و ضابطین خاص دادگستری که از جمله مهمترین نقاط ضعف محیط بانان است در 31 استان کشور خبر داد و یادآور شد: آموزش یکی از مهم ترین نیازهای محیط بانان است.
خیلدار با اعلام خبر تعامل و همکاری یگان با پلیس فتا برای جلوگیری از خرید و فروش حیات وحش در فضای مجازی و تخلفات در این فضا، افزود: سرشاخه های اصلی این موضوع شناسایی و عده ای نیز دستگیر شده اند.
وی برخورد با خرید و فروش پرندگان در بازارهای پرندگان مانند بازاری که در بزرگراه آزادگان تهران وجود دارد را یکی دیگر از اقدامات تحت مدیریت خود عنوان کرد و ادامه داد: متاسفانه میزان جرایم در این خصوص بسیار پایین است و بازدارنده نیست به گونه ای که گاهی فروشندگان این بازار عنوان می کند که مانور یک ساعته محیط زیست در این بازار موجب ضرر و زیان 20 میلیونی آنها می شود بنابراین پنج میلیون تومان جریمه نقدی برای آنها بازدارنده نیست.
فرمانده یگان حفاظت سازمان محیط زیست تأکید کرد: برخی از افراد که برای خرید حیوانات به بازار فروش خلیج فارس مراجعه می کنند از نوع گونه و اینکه در چه وضعیتی قرار دارد مطلع نیستند از این رو قرار است تابلویی در این بازار نصب شود و فهرستی از گونه هایی که خرید و فروش آنها غیرمجاز است با میزان جریمه آنها بر روی تابلو نوشته شود، ساز و کار تهیه این تابلو انجام شده و به زودی اجرایی می شود.
خیلدار با بیان اینکه مبارزه با جرایم آشکار از وظایف نیروی انتظامی است، اظهار داشت: سازمان محیط زیست با دو هزار و 400 نیرو به تنهایی قادر به مقابله با تمام تخلفات در فضایی به وسعت 17 میلیون هکتار نیست.
وی ادامه داد: حفظ محیط زیست وظیفه تمام مردم است و این مساله نیاز به عزم ملی دارد.

دیده بان حقوق حیوانات: دانشمندان چینی در استان سین چیان پنج تخم دایناسور کشف کرده اند که کاملا سالم مانده اند این برای نخستین بار است که تخم ها و اسکلت هایی به این سالمی پیدا شده و این تخم ها متعلق به دایناسورهای پرنده غول پیکری هستند که یکصد وبیست میلیون سال قبل می زیستند
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر به نقل از پایگاه اینترنتی روسی اینترنووستی، این کشف منحصر به فرد در استان سین چیان واقع در شمال غرب چین رخ داده است و پژوهشگران تخم های پتروزاروس یعنی دایناسورهای پرنده غول پیکری را پیدا کرده اند که یکصد و بیست میلیون سال قبل می زیستند.
علاوه بر این اسکلتهای نسبتا سالم پنج دایناسور ماده و چهل دایناسور نر هم کشف شده است. به گفته دانشمندان دیرینه شناس این نخستین بار است که تخمها و اسکلت هایی به این سالمی پیدا شده است. ضمنا بقایای کشف شده به نوع ناشناخته ای به این موجود تعلق دارد.
به عقیده پژوهشگران این پرندگان که طول بالشان به سه متر و چهل سانتی متر می رسید به صورت دسته جمعی می زیستند، آشیانه های خود را نزدیک آبهای شیرین می ساختند و برای جلوگیری از خشک شدن تخم هایشان آنها را زیر شن ها قرار می دادند.
جامعه دانشمندان جهان شمال غربی چین را مهمترین منطقه ای نامیده اند که امکان تحقیق روی پتروزاروسها در آن وجود دارد.

دیده بان حقوق حیوانات/ سپهر سلیمی*: بی اغراق باید اعتراف کنم پس از مطالب افشاگرانه سام خسروی فرد در مورد فروش قوچ توسط یک موسسه زیست محیطی و پاسخ از سر اجبار آن موسسه در خصوص به مزایده گذاشتن دو قوچ لارستان، از دیروز به این فکر می کنم که آیا ممکن است مجوز شکار یوزپلنگ نیز برای برخی سازمانهای خاص صادر شده باشد؟!
تردید در خصوص صدور مجوز شکار یوزپلنگ سه دلیل ساده دارد:
یکم: روند صدور مجوز شکار برای قوچ لارستان اصلاً شفاف و عمومی نبوده است.(توضیح: تبلیغ برای فروش قوچ لارستان در یک موسسه ثبت شده در امریکا که برخی از موسسان آن در موسسه ایرانی نیز حضور دارند به زبان انگلیسی منتشر شده). قطعاً اگر روشنگریهای چند روز اخیر نبود این مساله هیچگاه عمومی نمی شد.
دوم : جایگاه قوچ لارستان و یوزپلنگ آسیایی در رده بندی اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت هر دو در جایگاه «تهدید شده» (threatened)قرار دارند و از این نظر شبیه هم هستند.
سوم: برخی از افرادی که در این سالها در پروژه های حفظ یوزپلنگ بوده اند در آن موسسه شکار فروش نیز حضور دارند و از کسانی هستند که مخالفت صد درصدی با شکار حیات وحش ندارند و در شرایطی آن را بلا اشکال می دانند.
امیدوارم همه ی این تردید ها جز خیال باطل چیز دیگری نباشد و بزودی یقین پیدا کنم که هیچگاه مجوز شکار یوزپلنگ صادر نشده است. ای کاش هیچ موسسه زیست محیطی در ایران اقدام به شکار فروشی نمی کرد تا اینچنین شک و تردید نسبت به امانتداری پاسداران محیط زیست ایران به جان دوستداران حیات وحش و محیط زیست ایران نیفتد.
* دوستداران حیوانات و محیط زیست.
___________________
دیده بان حقوق حیوانات: موسسه حیات وحش میراث پارسیان با انتشار متنی در سایت اینترنتی این موسسه به برخی ابهامات در رابطه با قوچ کشی برای حفاظت از حیات وحش به این شکل پاسخ داد:
«در پی برخی گفت و گوها در چند روز اخیر پیرامون فعالیتهای مؤسسه حیات وحش میراث پارسیان، این مؤسسه برخود لازم دانست تا برای حفظ احترام کارشناسان و متخصصان همکار در پروژهی حفاظت از قوچ لارستان توضیحاتی دراین باره ارائه کند.
پروژهی حفاظت از قوچ لارستان نیز همانند سایر پروژههای این مؤسسه بر پایهی پژوهش کارشناسان متخصص در این حوزه تعریف شده است و مؤسسه حیات وحش میراث پارسیان در سال ۱۳۹۰ (سومین سال تأسیس)، وظیفهی انجام
یک پیمایش سریع با کمک مالی مؤسسه Persian Wildlife Foundation۱ و همچنین مؤسسه قوچ های وحشی Wild Sheep Foundation را با همکاری سه گروه از کارشناسان قید شده در گزارش فاز اول پروژه به عهده داشته است. لازم به ذکر است که این پژوهش نخستین بررسی وضعیت گونهی در خطر انقراض قوچ لارستان در ایران بود که نتیجه آن تخمین جمعیت حدود ۱۲۰۰ رأسی (۷۰۰ راس در مناطق حفاظت شده و ۵۰۰ راس در مناطق آزاد) این گونه در ایران بود۲.
یکی از پیشنهادهای کارشناسی ارائه شده در این گزارش، تعریف یک ذخیرهگاه امن با مشارکت مردم محلی برای این گونه است که مؤسسه هم اکنون برای پیشبرد پروژه حفاظت از قوچ لارستان، و تعریف یک ذخیرهگاه برای این گونه مشغول تکمیل اطلاعات منطقه از طریق مکاتبه با اداره کل محیط زیست استان هرمزگان و همچنین معرفی یک کارشناس محلی با هدف شناسایی ذخیرهگاه مورد نظر و تشکیل گروه محلی متولی این ذخیرهگاه است.
هم زمان، مؤسسه با اعتقاد به استفاده از ابزار شکار محدود و مدیریت شده تروفه ـ به عنوان یکی از روش های مرسوم تأمین هزینه های سنگین حفاظت ـ مذاکراتی را برای کاهش تعداد پروانه سالانهی قوچ لارستان به ترتیبی که در سالهای گذشته انجام میشد و رساندن آن به حداکثر دو پروانه با بهای بالا، به جای چندین پروانه به بهای پایین، آغاز کرده است و موفق شده تا موافقت مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست را با فروش دو پروانه شکار در کشورهای خارجی با قیمت بالا و با همکاری مؤسسه قوچهای وحشی جلب نماید. بدیهی است که سازمان در این کار، پروانه مازاد صادر نکرده است بلکه تعداد آن را به تنها دو تروفه کاهش داده است. مراحل حراج پروانهها توسط خود موسسات خارجی صورت میگیرد. علاوه بر این، مطابق توافق مؤسسه حیات وحش میراث پارسیان، مؤسسه حیات وحش پارسیان و مؤسسه قوچهای وحشی با سازمان حفاظت محیط زیست، درآمد حاصل از فروش این پروانه صرف حفاظت از ذخیرهگاه مذکور توسط گروه مدیریتی و اجرایی محلی خواهد شد. سازوکار هزینه این درآمد نیز، خارج از سازوکار دولتی و از طریق تأسیس یک صندوق محلی توسط حاشیه نشینان ذخیرهگاه مذکور و با نظارت سازمان حفاظت محیط زیست خواهد بود.
در حال حاضر، یک خریدار خارجی تمایل خود را برای خرید این پروانه مشروط بر استفاده در حفاظت اعلام کرده است. با این حال به دلیل آنکه هنوز مذاکرات برای معرفی ذخیرهگاه (مطابق قوانین مربوط به قرقهای اختصاصی) و همچنین تشکیل صندوق محلی به نتیجهی نهایی نرسیده است، فرایند فروش پروانه تکمیل نشده و هنوز مبلغی جا به جا نشده است. از طرفی مؤسسه، هیچ گونه دخالت و منفعتی در درآمد حاصل از فروش و اجرای برنامه شکار نخواهد داشت.
لازم به ذکر است که این رقم، تنها قیمت پروانه شکار برای حفاظت از گونه است و هزینههای خدمات جانبی (مانند حمل و نقل، اقامت و راهنمایی شکار) در این قیمت منظور نشده است و ناگقته پیداست که این خدمات جانبی توسط آژانسهای ارائه دهنده خدمات شکار عرضه میشود و ارتباطی با قیمت فروش پروانه ندارد.
با این وجود، از آنجا که تمامی این فعالیتها و اقدامات هنوز در مرحله مذاکره و گفتوگو است و اقدامی عملی انجام نشده است، (همانند هر پروژه دیگری) مؤسسه اقدام به انتشار عمومی مراحل این پروژه نکرده است. توضیحات بالا نیز تنها در جهت رفع ابهامات مطرح شده در چند روز اخیر ارائه شد.
کارشناسان مؤسسه حیات وحش میراث پارسیان به لزوم ایجاد الگوی پایدار در استفاده از ابزارهای متداول حفاظت اعتقاد دارند. قابل پیش بینی است که هر روش ناآشنا با بازخوردهای مثبت و منفی روبهرو خواهد بود. استفاده از شکار تروفه در حفاظت موضوعی است که علی رغم موفقیت در موارد قابل استناد و تایید جهانی، همواره مورد انتقاد بوده و خواهد بود.
مؤسسه حیات وحش میراث پارسیان مطابق با اساسنامه خود حفاظت پایدار و تلاش در جهت آن را تنها هدف خود میداند و شکار محدود و مدیریت شده را به عنوان یکی از ابزارهای حفاظت میشناسد؛ شکاری که منافع جامعه محلی را تضمین و هزینههای حفاظت زیستگاهها را تامین کند.
۱. این مؤسسه در سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹) در آمریکا توسط تنها یکی از پایهگذاران مؤسسهی حیات وحش میراث پارسیان به ثبت رسیده است و این دو نهاد هویتی کاملاً مستقل از هم دارند.
۲. منطقهی تحت پژوهش مهندس درهشوری غربیترین محدودهی پراکندگی قوچ لارستان بوده که جمعیت ذکر شده از جانب ایشان همین محدوده را شامل میشود و بیانگر مجموعه نتایج پژوهش که به وسیلهی دو گروه دیگر نیز انجام شد نیست.»
دیده بان حقوق حیوانات: پلیس استان صلاح الدین عراق، یک گربۀ را که تروریست ها دور کمر و شکم آن بمب نصب کرده بودند، گرفته و بمب را خنثی کرد.
به گزارش العالم؛ یک منبع آگاه در پلیس عراق به گفت: یکی از نیروهای واحد مبارزه با تروریسم در استان صلاح الدین، در حال انجام وظیفه در شهر تکریت، متوجه گربه ای شد که تروریست ها بمبی قوی دور کم و شکم آن بسته اند.
وی افزود: این اقدام یکی از شیوه های بزدلانه گروهک های تروریستی برای هدف قرار دادن نیروهای پلیس عراق است.
این منبع خاطر نشان کرد: کارشناسان مواد منفجره، پس از گرفتن گربه، بمب نصب شده بر روی آن را پیش از آن که به کسی آسیب برساند، خنثی کردند.

دیده بان حقوق حیوانات/ مهتاب جودکی*: حافظان زیستگاهها و مناطق حفاظتشده در خطرند و شکارچیان غیرمجاز در کمین. آمارهای رسمی از کشتهشدن 116 نفر از محیطبانان خبر میدهد. علاوهبر این به دنبال درگیریهای پیشآمده بر سر شکار غیرمجاز و کشتهشدن متخلفان، دهها مامور محیطزیست در زندانها منتظر اجرای حکم اعدامشان هستند و با وجود خدمت گارد محیطزیست به طبیعت و حیاتوحش کشور، گاهبهگاه خبر ضرب و جرح یکی از آنها توسط متخلفان شنیده میشود.
ضرب و جرح همیار 65ساله
در آخرین درگیری پیشآمده میان ماموران محیطزیست و متخلفان در شامگاه 19 اردیبهشت 93، علی رمضانی همیار محیطبان اهل بروجن مورد ضرب و جرح شکارچیان غیرمجاز قرار گرفت.
پیرمرد دلنگران پرندههای مهاجر بود. خورشید داشت پشت کوهها گم میشد که به جنگل زد. «سیاهسرد» خلوت بود و صدای پرندهها شنیده میشد. دو تفنگدار خواب پرندهها را بههم زدند و چشم علی رضوانی به آنها افتاد که یکیشان به سمت جنگل میرفت و دیگری کمین کرده، پرندهای را با اسلحه شکاری نشانه رفته بود. رضوانی، همیار محیطزیست نزدیکشان شد و پرسید «چرا؟» و درگیری آغاز شد.
همیار 65 ساله در منطقه پشته سیاه سرد شهرستان بروجن حادثه را اینطور توضیح میدهد: «سیاه سرد در 5 کیلومتری بروجن، در اردیبهشت سبز و دیدنی است. آنقدر زیبا که مردم را هم به اینجا میکشاند. من همه نگرانیام پرندههای مهاجر بود که تازه جفتگیری کرده و اینجا لانه ساختهاند. پرسیدم چرا این کار را میکنید و خواستم منصرفشان کنم که آنها خیلی تندروی کردند.»
دو مرد به او حملهور شدند و با قنداق اسلحه شکاری سه ضربه به سر و یک ضربه به دست او وارد کردند. رضوانی میگوید: «آنجا کسی نبود که از من دفاع کند، مسلح نبودم و مجبور شدم فرار کنم. به بیمارستان رفتم، سرم جراحی شد و یک روز و نیم بستری بودم.»
ضاربان علی رضوانی گریختند و تا امروز دستگیر نشدهاند. رضوانی در این باره میگوید: «نمیدانم میتوانند آنها را دستگیر کنند یا نه. اینکه من برای یک پرنده جان خودم را به خطر میاندازم ممکن است به نظرشان مسخره بیاید، اما به هر حال کار آنها غیرقانونی بود. از آنها شکایت کردم، گفتند11 خرداد باید برای پیگیری شکایتم به کلانتری بروم.»
از استاندارد جهانی فاصله گرفتهایم
براساس ماده 31 آییننامه اجرایی قانون حفاظت و بهسازی محیطزیست، گارد محیطزیست مسئولیت اجرای قوانین و مقررات حفاظت از محیطزیست و شکار و صید را بر عهده داشته و متشکل از ارشد محیطدار، افسر محیطدار، محیطدار و محیطبان، شکاربان (کمک محیطبان)، محیطبانـ راننده، اسلحهدار، کارشناس، کاردان و تکنسین محیطزیست است. فرهاد دبیری، مشاور ارشد سازمان حفاظت محیطزیست و استاد حقوق محیطزیست درباره درجات مختلف گارد محیطزیست میگوید: «همه درجات جزء بدنه سازمان محیطزیست هستند. این ماموران 20 روز مشغول خدمت و 10 روز آزاد هستند. هر کدام وظیفه خاص خود را دارند و مجهز به ابزار خاصی هستند اما مردم همه این افراد را به اسم محیطبان میشناسند.»
ماموران محیطزیست سرزمین ما در مساحتی چندین برابر استانداردهای جهانی خدمت میکنند. دبیری معتقد است: «مشکلات گارد محیطزیست از آنجا آغاز میشود که تعداد ماموران به نسبت مساحت ماموریت کم است. وقتی در سال 53 قانون ایران نوشته میشد از استانداردهای جهانی نیز بهره گرفتیم. اما امروزه شرایط تغییر کرده است و به دلیل آموزش کمتر و تعداد کمتر ماموران از این استاندارد فاصله گرفتهایم.»
سرپرست گروه حقوق محیطزیست دانشگاه علوم و تحقیقات، درگیری میان مامور و شکارچی غیرمجاز را یکی دیگر از مشکلات مهم محیطزیست ایران میداند و میگوید: «این وضعیت استثنایی گریبان سازمان محیطزیست را گرفته است. آمریکا در این مورد سابقه دارد و تجهیزات لازم برای برخورد با درگیریهای شکارچیان غیرمجاز را به کار گرفته است. اما در کشورهای اروپایی حتی یک پرونده قضایی هم از این دست درگیریها، در دادگاهها وجود ندارد.»
هنوز کسی اعدام نشده
در پی درگیری و کشته شدن متخلف و گاهی محیطبان حکم اعدام صادر میشود. به گفته فرهاد دبیری سازمان محیطزیست برای حل این مشکل تدابیری در نظر داشته است. مشاور ارشد سازمان حفاظت محیطزیست درباره برنامههای این سازمان میگوید:«برای حل این مساله سازمان محیطزیست مذاکراتی با قوه قضائیه داشته و تعامل خوبی بین روسای دو قوه و مدیران شهرستانها صورت گرفته است. البته در هشت سال گذشته پروندههای قضایی زیادی از این نوع درشعب ویژه محیطزیست استانها به دلیل به هم ریختن این تعامل بین روسای سابق دو قوه معوق مانده و طولانی شده است. بهطوری که ما امروز وارث پروندههایی هستیم که حدود هفت سال پیش حادث شدهاند.»
تا امروز برای هیچ مامور محیطزیستی حکم قصاص انجام نشده است. دبیری تعاملهای سازمان محیطزیست و قوه قضائیه را در این مورد موثر میداند و میگوید: «از میان این پروندهها تا امروز توانستهایم با نفوذ محلی از اولیای دم برای چند محکوم به قصاص رضایت بگیریم و با تعامل با قوه قضائیه چند پرونده را به تعویق بیندازیم. برای حل این مشکل تصویب قانون خاصی که از محیطبانان حمایت کند به تنهایی کارساز نیست. سازمان محیطزیست با تعامل با قوه قضائیه میتواند از قوانین موجود بهترین بهرهبرداری را داشته باشد. باید قوانین موجود درست اجرا شوند.»
بهبود وضع معیشت و رفع خلاءهای قانونی مهمترین وعدههای معصومه ابتکار به محیطبانان بود. استاد حقوق محیطزیست دانشگاه علوم و تحقیقات درباره برنامههای دولت یازدهم در رابطه با سازمان محیطزیست اینگونه توضیح میدهد:« یکی از برنامههای معصومه ابتکار در این باره آموزش زیستمحیطی به ماموران و مردم است. بر این اساس سعی کردهایم که برای ماموران دورههای آموزشی مخصوص بگذاریم و به استانها فشار آوردهایم تا به مامورانی که صلاحیت ندارند اسلحه ندهند و در مواردی آنها را بر کنار کنند و همچنین به تناسب سطح، تعداد ماموران محیطزیست را افزایش دهند. در حال حاضر در مرحله اجرایی هستیم باید به دنبال این باشیم که عملکرد ما باعث دلسردی محیطبانان نشود و آنها بیش از این آسیب نبینند.»
مرور
اردیبهشتماه 1392: در پارک ملی دنا دو نفر ازمحیطبانان به نامهای «علی افشار» از ناحیه مچ دست و «وحید ترحمی» از ناحیه پا توسط چهار شکارچی مورد اصابت گلوله قرار گرفتند. در همان ماه یکی از محیطبانان پارک ملی کلاه قاضی نیز در جریان درگیری با شکارچیان زخمی شد و درست یک روز بعد یکی از محیطبانان شهرستان ملایر توسط مردم محلی به دلیل دستگیر کردن یک شکارچی متخلف مورد ضرب و شتم قرار گرفت و از ناحیه سر، دست و کمر بهشدت مجروح شد.
13 مرداد 1391: عبدالله یاری رئیس منطقه حفاظتشده لشگر در شهرستان ملایر استان همدان، در ادامه عملیات تعقیب خودروی ۳ نفر شکارچی و تیراندازی بین آنها، در اثر اصابت گلولهای که از شیشه خودرو عبور کرده بود، به شهادت رسید.
28 مرداد 1391: شکارچیان متخلف با ورود به منطقه حفاظتشده شیدا در استان چهارمحال و بختیاری با محیطبانان این منطقه درگیر شدند که طی این درگیری، محیطبان «علی اصغر احمدی» از ناحیه صورت و محیطبان «مرتضی سورانی» از ناحیه بازو، صورت و قرنیه چشم دچار آسیبدیدگی شدند.
خردادماه 1392: متجاوزان با ضرب و شتم جنگلبانان دنا دهها هکتار از جنگلهای بلوط دنا را تصرف کردند.
تیر ماه 1392: در منطقه دنا یک محیطبان طی یک درگیری مسلحانه و تنبهتن با شکارچیان زخمی شد.
بهمن ماه 1392: در پی گشت و کنترل محیطبانان شهرستان نور در منطقه زریه رزن با مشاهده سه نفر از شکارچیان متخلف در حوزه استحفاظی که اقدام به شکار غیرمجاز یک راس کل چهار ساله کرده بودند، برخورد کردند. محیطبان «صمد کیانی» با حمله با داس و چوب از سوی شکارچیان روبهرو شد، بهطوری که آنها به سویش حملهور شدند و او را مورد ضرب و جرح قرار دادند. این مامور از چند ناحیه دچار آسیبدیدگی شد و متخلفان با متلاشی کردن تلفن همراه مامور محیطزیست، با گرفتن لاشه شکار متواری شدند.
12 اسفند 1392: همزمان با روز جهانی حیاتوحش مهدی مجنیپور و محمد تمسکنی محیطبانان گلستانی مورد حمله هشت شکارچی غیرمجاز قرار گرفتند و بر اثر برخورد ضربات چاقو و تبر بهشدت مجروح شدند. ضاربان همچنان متواری هستند.
11 فروردین 1393: «نادر مقدم» رئیس حفاظت محیطزیست شهرستان خرمدره، مورد حمله و ضرب و شتم سه شکارچی غیرمجاز قرار گرفت و به شدت آسیب دید.
* فرهیختگان.

دیده بان حقوق حیوانات: مسوول تنوع زیستی ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران با اشاره به اینکه از لحاظ قانونی سازمان حفاظت از محیط زیست مسوول نظارت بر خرید و فروش حیوانات است، گفت: شهرداری تهران از نظر حقوقی در این خصوص نقشی ندارد.
علی باقرپور روز شنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به اینکه امکانات سازمان حفاظت محیط زیست به تنهایی پاسخگوی نظارت و جلوگیری از خرید و فروش حیوانات نادر در سطح شهر نیست، افزود: این درحالی است که مناطق 22 گانه شهرداری تهران از پتاسیل و امکانات خوبی برای کمک به سازمان حفاظت از محیط زیست برخوردار است.
باقرپور ادامه داد: رایزنی ها برای امضای تفاهمنامه با اداره کل محیط زیست استان تهران صورت گرفته است و به زودی این تفاهمنامه به امضا می رسد.
وی به خرید و فروش انواع حیوانات وحشی در سطح شهر تهران اشاره کرد و گفت: متاسفانه عده ای از هموطنان اقدام به خرید حیوانات کمیاب می کنند، اما پس از آنکه می بینند امکان نگهداری ندارند، آنها را در سطح شهر رها می کنند.
مسوول تنوع زیستی ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران ادامه داد: خوشبختانه بسیاری از این حیوانات از سوی سازمان آتش نشانی جمع آوری و تحویل سازمان حفاظت از محیط زیست می شود.
وی اضافه کرد: امیدواریم با امضای تفاهمنامه بین شهرداری تهران و سازمان حفاظت از محیط زیست همکاری های دوجانبه بیشتر از گذشته شود.
باقرپور بیان داشت: حفاظت از تنوع زیستی، جلوگیری از خرید و فروش حیوانات و کاهش آلودگی هوا ازجمله اقداماتی است که در قالب این تفاهمنامه دنبال خواهد شد.
وی در ادامه به تهیه بانک اطلاعات تنوع زیستی از سوی ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران اشاره و تصریح کرد: متاسفانه ما اطلاعات آماری از تنوع گونه های گیاهی و جانوری در سطح تهران نداریم، اما امیدواریم تا پایان سال جاری بانک اطلاعاتی دقیقی در این خصوص تدوین کنیم.

دیده بان حقوق حیوانات: کنسرت گروه خورشید سیاه به مناسبت هفته محیط زیست برگزار خواهد شد.
خورشید سیاه پنجشنبه بیست و دوم خرداد 1393 بر روی سن می رود تا از بیم ها و امیدهای امروزین محیط زیست کشور بخواند.
این کنسرت به همت سازمان حفاظت محیط زیست برگزار خواهد شد.
کنسرت گروه خورشید سیاه در سالن مرکز همایش های بین المللی سازمان محیط زیست واقع در پارک پردیسان برگزار می شود.
ورود برای عموم آزاد و رایگان می باشد. علاقمندان می توانند برای رزرو صندلی با شماره 09196415101 تماس حاصل فرمایند.
لازم به ذکر است که خورشید سیاه تا کنون با همکاری دیده بان حقوق حیوانات در برنامه های ویژه روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (بیستم شهریور) به اجرای برنامه پرداخته است.

دیده بان حقوق حیوانات/ سام خسروی فرد*:مقاله «پول از شما، قوچ از آنان» هم در فضای مجازی و هم در فضای حقیقی، نقل محافل و مجالس محیطزیستی است؛ استادان دانشگاه، کارشناسان مستقل و معتبر حیاتوحش، موافقان و مخالفان شکار، و در نهایت منتقدان و دوستداران موسسه حیاتوحش میراث پارسیان هر یک تاویل و تعبیری از آن مقاله ارائه کردهاند. بحث بسیار در این باره سبب شده کم و بیش موضوع اصلی به حاشیه برود.
عدهای دانسته یا ندانسته با سو تعبیرهایشان اصل ماجرا را به انحراف میکشانند. موضوع مطرح شده را شخصی قلمداد میکنند، از دستاوردها و موفقیتهای این موسسه میگویند و از همکاران و اعضای شریف آن دفاع میکنند. شماری تنها موضوع شکار قوچ لارستان را هدف قرار میدهد. برخی نیز نوشتههای سابق نگارنده را ملاک میگیرند، به سرعت قضاوت میکنند که پیشتر موافق شکار بوده، اینک رنگ عوض کرده و مخالف شکار شده است. نکته تعجبآور این است که گروهی واقعا صورت مساله را نمیبینند یا میبینند و قرار است آگاهانه واقعیت را وارونه جلوه دهند. به هر حال انگیزه این نوشتار شفافسازی بیشتر است برای کسانی که دنبال واقعیت هستند اما جریانسازی و حاشیهپردازی چنان فضا را غبارآلود کرده که نمیتوانند سره را از ناسره تمیز دهند.
در همان روز انتشار مقاله «پول از شما، قوچ از آنان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا (۱)، یک رپرتاژآگهی مفصل از آن موسسه روی خروجی خود قرار داد. این رپرتاژ آگهی سعی داشت نشان دهد آن بنگاه در شفافسازی و اطلاعرسانی فعال است و درآمد و مخارجش نیز مشخص. تقریبا نکته جدیدی در این متن نیست و همه آنچه مطرح شده را میتوان در وبسایت آن تشکیلات دید. با این حال در انشایی که ایرنا منتشر کرده تنها دو بار به «شکار غیرمجاز» اشاره شده است.

شکی نیست بسیاری از اعضای موسسه حیاتوحش میراث پارسیان افرادی مطلع و فعال و پاکنیت هستند که جز حفاظت و مدیریت گونهها و زیستگاهها هدف دیگری ندارند. با این حال، شماری از مدیران و اعضای آن بنگاه، ید طولایی در صنعت شکار دارند (۲ و۳) و از دیگر سو نام این موسسه و خواهر آمریکاییاش به وضوح در کنار فروش قوچ لارستان خودنمایی میکند. در آگهی حراج پروانه شکار قوچ لارستان به این نکته اشاره شده است که در ایران بحث ادامه یا توقف شکار جریان دارد و در ادامه میافزاید: «موسسه حیاتوحش میراث پارسیان قادر است توضیح دهد چگونه بنیاد قوچهای وحشی (Wild Sheep Foundation) پروانههای قوچهای کمیاب را در داخل و خارج حوزه استحفاظی و اعمال قانون آمریکا با موفقیت به حراج گذاشته است و ثمره آن میتواند برای قوچهای در خطر لارستانی پر منفعت باشد» (۴).
یکی از مدیران خوشنام و تا به امروز منزه موسسه حیاتوحش میراث پارسیان هومن جوکار است که به عنوان مدیر موفق پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی نیز فعالیت میکند. مهم نیست که جوکار با آن سابقه درخشان، از شکار پایدار خارج مناطق حفاظت شده سخن میگوید(۵)،مهم این است که سه ماه بعد یک آگهی، از مزایده مجوز شکار علفخواری خبر میدهد که بر اساس ردهبندی IUCN آسیبپذیر است و در بطن خود نام موسسهای را دارد که مدیر پروژه یوزپلنگ آسیایی نایب رییس هیات مدیره آن است. این توالی زمانی، بلادرنگ پرسشی ایجاد میکند که آیا جوکار نیز از فروش پروانه شکار قوچ لارستان با خبر بوده ؟ یا او نیز از ماجرا اطلاعی نداشته است؟ خبرنگاران ساکن در ایران شاید بتوانند برای این سوالها پاسخی درخور پیدا کنند.
بار دیگر باید تاکید کرد که هدف این نوشتار، بررسی درست یا غلط بودن شکار یا نقش آن در امر حفاظت نیست. همانطور که قرار نیست در این یادداشت، مشارکت و همکاری مردم محلی در یک مفهوم کلی، تایید یا نفی شود. نکته این است که تشکیلاتِ مدعیِ حفاظت از گونهها و طبیعت در اقدامی تاسفبرانگیز در فروش مجوز شکارِ جانوری کمیاب، همکاری داشته و تا امروز در هیچ یک از صفحات وبسایت خود درباره فعالیت در حوزه «توریسم شکار» سخنی به میان نیاوردهاست. موسسهای که میگوید شفاف است چرا درباره همدستی و همداستانی با فروش پروانه شکار قوچ لارستان اطلاعاتی منتشر نکرده است؟
تنها یک بار، آن هم در گزارش عملکرد سال ۹۱ این موسسه نوشته شده است: «در یک پروژه جدید قصد داریم رابطه شکار و حفاظت را بررسی و ضوابط و شرایطی که به موجب آن شکار مدیریت شده میتواند در خدمت حفاظت از طبیعت قرار گیرد را مشخص کنیم. در حال حاضر بیشتر اطلاعات مورد نیاز جمعآوری شدهاند ولی برای پردازش و حصول نتیجه به زمان بیشتری نیاز است» (۶). اما بیش از این اطلاعی در دست نیست که آن بنگاه چرا و چگونه در «توریسم شکار» همکاری داشته است.
در گزارش منتشر شده توسط موسسه حیاتوحش میراث پارسیان درباه وضعیت قوچ لارستان (۷) به طور مستقیم و موکد به کاهش شدید جمعیت این علفخوار آسیبپذیر اشاره شده است، اما درباره شکار این زیرگونه نایاب به تناقضگویی میپردازد: «گزینههایی مثل مشارکت با مردم محلی و ایجاد قرق اختصاصی را علاوه بر ممنوع کردن شکار و اعمال حفاظت فیزیکی با گارد مسلح از جمله روشهایی دانست که میتوانند کارآیی زیادی داشته باشد. اگرچه پیشاپیش نباید درباره این روشهــا نظر قطعی داشــت. با توجه به نمونههای موفقی که امروزه از هر یک از این گونه روشهای مدیریتی در حفاظت از حیاتوحش وجود دارد (مثل روش مشارکت با مردم محلی در ایجاد قرق اختصاصی برای قوچ مارخور در پاکستان) باید به عنوان روشهای قابل اتکا به هر یک توجه کرد و ممنوعیت شکار را تنها ابزار حفاظتی ندانست…»
در این گزارش عکسی درج شده که اسرافیل شفیعزاده، فعال توریسم شکار را در کنار قوچ مرده لارستانی و شکارچی آن نشان میدهد. شفیعزاده همان کسی است که در «مناظره شکار» (۸) اعلام کرد سه پروانه شکار قوچ لارستان هر کدام به مبلغ ۱۰۰ هزار دلار در آمریکا به طور آزمایشی برای فروش عرضه کردهاند. خبرنگاران و انجمنهای حامی حقوق حیوانات در ایران میتوانند مسئولان سازمان محیطزیست را با این پرسش روبهرو کنند که چرا و برچه مبنایی برای جانوری آسیبپذیر سه پروانه شکار صادر کرده است؟
توجیه طرفداران شکار این است که مبالغ به دست آمده از فروش پروانه شکار قوچ لارستان میتواند باعث اشتغالزایی در منطقه و بهبود وضعیت حفاظتی شود. این نکته کمتر مورد توجه قرار میگیرد که به نظر نمیرسد مردم لار نیاز به چنین پولهایی داشته باشند. اهالی این بخش از ایران، برای خود بیمارستان فوق تخصصی، فرودگاه، جاده و … میسازند و از قضا نسبت به همکاری و سرمایهگذاری در قرق خصوصی و حفاظت مناطق جدید ابراز تمایل کردهاند. سوالی که کمتر به آن توجه میشود این است که آیا زیرساختهای لازم برای جلب مشارکت اهالی محلی در لار بوجود آمده و تنها با فروش یک یا چند پروانه شکار مشکلات حل میشود؟
همکاری موسسه حیاتوحش میراث پارسیان در فروش پروانه «شکار قوچ کمیاب لارستان»، میتواند به اعتماد مردم نسبت به سایر تشکلهای زیستمحیطی ضربه بزند. افکار عمومی این سوال را میپرسد که آیا میتوان بعد از این به تشکلهای حافظ طبیعت و حیاتوحش اعتماد کرد که به راستی دنبال نجات گونهها هستند یا آن پس و پشت دست در فروش پروانه گونههای کمیاب و در معرض انقراض دارند؟ شایسته بود انجمن حیاتوحش میراث پارسیان به عنوان سازمانی که داعیه حفاظت از حیاتوحش دارد به جای همکاری در حراج مجوز شکار، سازمان منفعل محیطزیست را مجاب میکرد دست از صدور پروانه شکار این قوچ کمیاب بردارد.
برای اطلاعات بیشتر
۱- رپرتاژ آگهی ایرنا (لینک).
۲- کامیل جعفری، رییس هیات مدیره موسسه حیاتوحش میراث پارسیان است که در وبسایت این موسسه «فعال در عرصههای طبیعتگردی و کمک[رسان] به حفظ حیاتوحش» معرفی شده است. در وبسایت هانتینگ ریپورت نوشته شده او مدیر «شرکت ایرانسافاری» و از مالکان شرکت «ایران شکار سافاری» در قبل از انقلاب بوده است (لینک). اطلاعات بسیار اندکی در اینترنت از کامیل جعفری وجود دارد. نام او در کتاب «نخجیران از آغاز تا امروز در ایران» (دارآباد، ۱۳۷۴) دو بار در بخش جدول مدالآوران شکار ذکر شده است. نخست، برای شکار قوچ البرز مرکزی در ۱۳۵۴ با امتیاز ۲۱۳/۵ و مدال طلا و دوم، برای شکار گراز در منطقه البرز شمالی در سال ۱۳۵۶ با امتیاز ۱۱۵/۱ و مدال نقره.
۳- مراد طاهباز در وبسایت موسسه حیاتوحش میراث پارسیان این گونه معرفی شده است: «عضو فعال در عرصههای محیط زیست و میراث فرهنگی». او در سال ۲۰۱۱ در سمیناری با عنوان «شکار در ایران: افسانه، واقعیت و عواقب» شرکت داشته و عضو پنل این سمینار بوده است. او همراه جمعی دیگر چنین معرفی شده است: «سایر کسانی که توافق کردهاند که بخشی از پنل باشند «شهروندان سابق» ایران هستند عبارتند از سودی گلابچی، رضا گلسرخی و مراد طاهباز» (لینک).
۴- در وبسایت قوچهای وحشی به فروش پروانه شکار قوچ لارستان با همکاری موسسه حیاتوحش پارسیان به طور مستقیم اشاره شده است (لینک).
۵- مصاحبه جوکار و اشاره به شکار پایدار (لینک)
۶- گزارش عملکرد سال ۹۱ موسسه حیاتوحش میراث پارسیان (لینک)
۷- لینک گزارش بررسی سریع وضعیت قوچ لارستان (لینک)
۸- مناظره شکار (https://www.youtube.com/watch?v=ypBOZrfTpDY)
دیده بان حقوق حیوانات/ سیدمحمد هاشمی*: سلام!
من یک قوچ نرهستم . دریکی ازمناطق حفاظت شده میان کوه وصخره های بلند زندگی می کنم. دوستانم گفته اند برای توچیزی ننویسم . گفته اند بی فایده است . اما من نظردیگری دارم . می دانم بعضی ازشما آن قدرسنگ دل وبی رحم هستید که صدای ضجه های شکارهم بیدارتان نمی کند ؛ اما اگربتوانم با این نامه فقط تو را بیدارکنم تا تفنگت را زمین بگذاری ودیگرحیوانی را شکارنکنی به هدفم رسیده ام .
این روزها آن قدرشکارچی ها زیاد شده اند که هرصبح وقتی ازخواب بیدارمی شویم وازلابه لای صخره ها بیرون می آییم ، نمی دانیم آیا تا شب زنده می مانیم یا نه . هرلحظه منتظریم تا لوله ی تفنگی ازپشت صخره ای بیرون بیاید وصدای گلوله ای را بشنویم . آن وقت یکی ازما غرق درخون روی سنگ ها می افتد. بعد تورا می بینیم که شاد وخندان نزدیک می شوی ولاشه را بردوش می گیری تا خانواده ات با گوشت آن غذایی درست کنند وساعتی را خوش بگذرانند .
دراین لحظات ، بعد ازخدا ، تنها کسانی که با چشم های نگران مراقب ما هستند محیط بانانند . هرچند تعدادشان کم است ؛ اما همین مقدارهم غنیمت است . هروقت محیط بانی را دوروبرخود می بینیم ، آسوده خاطریم . تنها آن لحظه است که آسوده می چریم وبره هایمان بازی می کنند وازصخره ها بالا وپایین می پرند . محیط بانان خستگی نمی شناسند . درزمستان وقتی چند متربرف می بارد و هرلحظه ازگرسنگی درانتظارمرگ هستیم ، آن ها هستند که علوفه بردوش می گیرند وپای پیاده کیلومترها می آیند تا غذایی به ما برسانند . گاهی حتی جان خود را به خطرمی اندازند . همین چند روزپیش بود که یکی ازمحیط بانان منطقه ی من با شکارچیان درگیرشد . آن ها با تفنگ وتبروچاقو افتادند به جان محیط بان . من ازپشت صخره نگاه می کردم . کاری ازدستم برنمی آمد . آرزو کردم ای کاش پلنگ بودم .آن وقت می پریدم وگلویشان را به دندان می گرفتم وخفه شان می کردم . نمی دانم آن محیط بان زنده است یا نه .
بارها تصمیم گرفتم ازاین جا بروم ؛ اما بعد پشیمان شدم . شکارچی همه جا هست . تازه اگربروم با خطرجاده ها چکارکنم ؟ کمی پایین ترجاده ای هست که به راحتینمی شود ازآن عبورکرد . ازیکی شنیدم هفته ی قبل یک پلنگ ویک شغال درهمین جاده با خودروهای عبوری تصادف کرده اند وکشته شده اند . همین جا بمانم بهتراست .
این سال ها ما با خطرزاده می شویم . با خطرزندگی می کنیم وبا خطرمی میریم . ما حتی ازرفتن به آبگیری که همین نزدیکی هاست می ترسیم .حاضریم تشنگی را تحمل کنیم ؛ اما آن جا نرویم .آخرتو گاهی کنارآبگیرها تله های آهنی می گذاری . کافی ست پایمان به آن جا برسد ، حتماً گرفتارمی شویم .
من مدت هاست دنبال یک جفت می گردم . گاهی با نرهای دیگرمبارزه می کنم وپیروزهم می شوم . اما الان طوری شده که ماده ها کمترمیل به باردارشدن دارند . فصل زاد و ولد که می شود ، تو با دوستانت کمین می کنی وبره های تازه متولد شده را جلوی چشم مادران شان می گیری وبا خود می بری . البته این کارهولناک بیشتربا کشتن مادران همراه است . بره ها چند ماهی هم بازی بچه هایت می شوند وبعد هم گوشت شان خوراک چند شب خانواده ات خواهد شد . من به ماده ها حق می دهم که ازباردارشدن بترسند . چون بارها اشک آن ها را دیده ام . بارها درفراق بره ها ، صدای ناله شان را تا خود صبح شنیده ام . تو ندیده ای ؟ نشنیده ای ؟ یاد مادرم افتادم که دوسال پیش شکارش کرده ای . می گفت شکارچی شکارچی های قدیم . لااقل آن قدرمعرفت داشتند که به قوچ های باردارشلیک نمی کردند . اما من این سال ها چندین باربه چشم خود شلیک شکارچی ها را به سمت قوچ های باردار [میش های باردار] دیده ام .
خسته ات کردم . عین این نامه را چند تا نوشته ام وجایی در شاخ خودم وشاخ قوچ های دیگرپنهان کرده ام ، طوری که به راحتی آن را ببینی . شاید فردا هم بیایی ویکی ازقوچ ها را شکارکنی . اگرنامه به دستت رسید ، اول خوب آن را بخوان ، بعد تفنگت را زمین بگذارو بیدارشو .
* تابناک: سیدمحمد هاشمی – ساری

دیده بان حقوق حیوانات: معاون زیستگاهها و امور مناطق سازمان محیط زیست کاشت نیزارها برای هوادهی و کنترل جمعیت و حشرات را مهمترین راهکار بهبود وضعیت دریاچه چیتگر عنوان کرد و گفت: ظرف 8 ماه آینده تصفیه خانه ورودی به دریاچه راه اندازی می شود.
مسعود باقرزاده کریمی در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان این مطلب افزود: هفته گذشته با مجریان دریاچه چیتگر شامل معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران، شهرداری منطقه 22، ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری جلسه ای داشتیم که در این جلسه چالش های دریاچه چیتگر بررسی شد.
به گفته وی، مهمترین چالشهای این دریاچه در حال حاضر بوی بد، وجود حشرات از جمله پشه و افزایش ماهی قرمز در این دریاچه است که برای هر یک راهکارهای مکانیکی و بیولوژیکی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت پیش بینی و تدوین شد.
معاون زیستگاهها و امور مناطق سازمان محیط زیست اظهار داشت: مهمترین راهکاری که در حال حاضر برای رفع مشکل بوی بد دریاچه پیشنهاد شد هوادهی در دریاچه است چرا که به نظر می رسد بوی بد دریاچه به دلیل کمبود اکسیژن ناشی از غنی شدن آب از موادی همچون نیتریت و آلودگی است.
کریمی تصریح کرد: روش های مختلفی برای هوادهی در دریاچه وجود دارد که یکی از مهمترین این روشها استفاده از موتورجت ها و فواره هاست تا از این طریق آب درون دریاچه به حرکت و تلاطم وا داشته شود.
معاون زیستگاهها و امور مناطق سازمان محیط زیست ادامه داد: همچنین برای رفع معضل افزایش جمعیت پشه در محیط اطراف این دریاچه روش های بیولوژیکی مانند استفاده از پوشش های نی و نیزار در این دریاچه از سوی سازمان محیط زیست پیشنهاد شد که از این طریق می توان تجمع پشه ها را در نیزار متمرکز کرد و از پراکنده شدن این حشرات در محیط اطراف جلوگیری کرد.
وی افزود: البته استفاده از پوشش نی در این دریاچه علاوه بر کنترل حشرات برای هوادهی در قسمت های مختلف آن نیز مناسب است.
کریمی، پاکسازی محل های اطراف دریاچه و همچنین جلوگیری از استفاده از تجمع کودهای دامی را که محیط مناسبی برای تخم ریزی حشرات است یکی دیگر از راهکارهای کنترل جمعیت پشه در این منطقه عنوان کرد.
وی تبدیل دریاچه به تالاب شهری را یکی از مهمترین پیشنهادات سازمان محیط زیست برای کنترل موازین زیست محیطی در این دریاچه معرفی کرد و افزود: استفاده از نی زارها در این دریاچه یکی از مهمترین روش های تبدیل دریاچه به تالاب شهری است.
معاون زیستگاهها و امور مناطق سازمان محیط زیست از راه اندازی تصفیه خانه ورودی به دریاچه چیتگرتا 8 ماه آینده با مشارکت مجریان این دریاچه خبر داد.
به گزارش مهر، چندی پیش وزیر بهداشت با توجه به رسیدن فصل گرما و معضلات ناشی از دریاچه چیتگر برای اهالی منطقه 22 شهرداری تهران در این فصل از جمله افزایش بوی بد و حشراتی همچون پشه از مسئولان شهری و محیط زیست درخواست رسیدگی به وضعیت این دریاچه را داشت.
دیده بان حقوق حیوانات: در پدیدهای نادر در جهان، یک سگ ماده صاحب خود را که از اهالی استان دیوانیه واقع در مرکز عراق است، شگفتزده کرد. این سگ ۳ گربه و ۴ تولهسگ زاییده و اکنون، محققان در حال آزمایش دیانای تولهها هستند.
به گزارش ایسنا به نقل از پایگاه اطلاعرسانی شبکه خبر، دکتر علی حبیب متخصص بیماریهای تناسلی در دانشکده پزشکی دانشگاه قادسیه در گفتوگوی تلفنی با خبرگزاری کردزبان پانسیوز گفت: اینگونه پدیدهها موجب پدید آمدن بحث علمی میشود زیرا پدیده به دنیا آمدن 3 گربه از یک سگ، در جهان بسیار شگفتانگیز است.
وی تاکید کرد: دانشگاه قادسیه آزمایشهای دیانای را انجام خواهد داد تا درباره حقیقت این ماجرا اطمینان حاصل کند.
محمد حسین یک دامپزشک عراقی نیز گفت: پژوهشگران درباره این پدیده نادر تحقیق خواهند کرد؛ بهویژه اینکه صدای بچه گربهها نیز طبیعی است و شباهتی به صدای سگ ندارد.
صاحب این سگ گفته است که سگ او زمانی طولانی در منزل وی به سر میبرده و خود به پژوهشگران گفته است که این سگ گربه به دنیا آورده است.
وی گفت: پژوهشگران این سگ را از من گرفتهاند تا پس از انجام آزمایشها تا دو روز دیگر آن را به من بازگردانند.
حیدرزاده با بیان اینکه کاربری بوستانهای شهری تفرجی است و کاربری متفاوتی نسبت به سایر اماکن دارند، اضافه کرد: محیط زیست به هیچ عنوان موافق نگهداری حیوانات در بوستان شهری نیست؛ چراکه حیوانات بر اساس استانداردهای دنیا باید در باغ وحش نگهداری شوند.
وی با بیان اینکه باغهای وحش کشور فاصله زیادی با استانداردهای بینالمللی دارند، خاطرنشان کرد: به منظور کاربری مناسب بوستانها با شهرداری مکاتباتی برقرار کردهایم.

دیده بان حقوق حیوانات: دکتر مجيد ابهري روانشاس و آسیب شناس اجتماعی در مردم سالاری نوشت: 35 درصد از جوانان به نگهداري از حيوانات ميپردازند که يکي از دلايل اين کار خلاء عاطفي ناشي از فقدان ارتباط موثر با والدين است. متاسفانه در حال حاضر رابطه عاطفي والدين و فرزندان کاهش يافته است و فرزندان با خلاء عاطفي مواجه شدند به همين علت آنان به زندگي با حيوانات و دلبستگي با آنان گرايش چشمگيري پيدا کردند.
جوانان با حيواناتي مانند سگ و گربه در جامعه حاضر ميشوند. البته نگهداري آنان از حيوانات به اين دو گروه جانور محدود نميشود و جوانان در خانه انواع مختلف جانوران مانند لاکپشت، قورباغه، مار، ميمون و طوطي را به عنوان همدم خود نگهداري ميکنند.
برخي از جوانان به علت خلاء عاطفي به اين کار روي ميآورند اما دسته ديگري از آنها به تقليد از زندگي غربي که از طريق شبکههاي مختلف ترويج ميشود و جلب توجه جنس مخالف حيوانات را نگهداري ميکنند. لازم است نهادهاي فرهنگي براي پر کردن اوقات فراغت جوانان برنامهريزي کنند علاوه بر آن والدين رابطه محکمتري با فرزندان خود برقرار کنند.

دیده بان حقوق حیوانات/ سجاد عسگری*: ماهیگیری با برق و شوکرهای الکتریکی روشی به جا مانده از ارتش صدام در هشت سال جنگ تحمیلی است که همچنان ادامه دارد و اکوسیستم رودخانهها و تالابهای استانی مانند استان خوزستان را به هم ریخته است. با تداوم این روند، این استان از وجود هرگونه آبزی و گونههای نادر خزنده مانند لاک پشت فراتی عاری خواهد شد.
استان خوزستان بهدلیل قرارگیری در کرانه خلیج فارس و رودخانه اروند یکی از مهمترین زیستگاههای آبزیان و خرندگان در کشور محسوب میشود. گونههای مختلف آبزی ازجمله انواع ماهی، لاکپشت، مار ماهی و گونههای نادر همچون لاکپشت فراتی در رودخانهها و تالابهای این استان وجود دارند. صید ماهی به صورت غیرمجاز یکی از معضلات این استان از دیرباز تاکنون بوده است و روزبهروز شیوههای این شکار نیز فاجعهبارتر میشود.
در زمان جنگ تحمیلی نظامیان رژیم بعث عراق برای پیدا کردن غواصان ایرانی و جلوگیری از ورود آنها به آبهای این کشور، به وسیله اتصال برق ولتاژ بالا در داخل آب، غواصان ایرانی را دستگیر میکردند و تعداد زیادی از آنها بر اثر برقگرفتگی به شهادت رسیدند. این رویه و تجهیزات این کار به مرور زمان وارد مناطقی همچون خوزستان و کردستان شد. در حال حاضر این روش دست مایهای برای شکارچیان غیرمجاز این استانها شده تا به وسیله این تجهیزات به شکار ماهیان و آبزیان بپردازند. در این روش به وسیله باتری یا موتور برق و سیمپیچ که باعث افزایش قدرت برق تا هزار برابر میشود، برق را به وسیله دو سر سیم وارد آب میکنند. شعاع عمل این دستگاه بستگی به ولتاژ موتور برق یا باتری دارد. براساس ولتاژ مولد برق، در شعاعی معلوم، همه ماهیها و جانداران زنده در آب مانند لاکپشتها و مارماهیها بهدلیل برقگرفتگی فلج شده و به سطح آب میآیند و تلف میشوند. سپس ماهیگیران غیرمجاز ماهیان را به وسیله تور و دستههای چوبی ای که عایق نارساناست، از سطح آب جمعآوری میکنند. این کار علاوهبر اینکه به جمعیت ماهیها ضربه میزند، به دیگر جانداران در آب و گونههای نادری مانند لاکپشت فراتی که تنها زیستگاهش استان خوزستان است، آسیب بسیار جدی وارد میکند و باعث منقرض شدن گونههای آبزی در این استان میشود. اینگونه صید به این خاطر است که ماهیگیران غیرمجاز سود و صید بیشتری میخواهند. یکی دیگر از آسیبهای این شکار، وارد کردن خسارت به منابع ماهی در رودخانهها و صید در زمان تخمریزی ماهی است، زیرا در زمان تخمریزی اگر از روش صید غیرمجاز با الکتریسیته استفاده شود، تمامی تلاش ماهیها برای تخمریزی از بین میرود و بچه ماهیها نابود میشوند و در نتیجه نسل آنها منقرض میشود یا در شرایط هشدار قرار میگیرد.
جدال ماهیان با برق
آرمین صارمیفر، فرمانده یگان حفاظت اداره کل محیطزیست استان خوزستان در این باره میگوید: «در این روش شکار، باتری 12 ولت یا موتور برق به سیمپیچ وصل میشود و در نتیجه قدرت برق چندصد یا چند هزار برابر میشود و سپس با دو سیم که به چوبی بسته شده تا صیاد دچار برقگرفتگی نشود، داخل آب میرود. در نتیجه هر جاندار زنده دچار شوک آنی و سپس تلف شدن میشود و سپس با یک چوب که به انتهای آن تور بسته شده، ماهیان از سطح آب جمعآوری میشوند.»
او با اشاره به روشهای صید غیرمجاز آبزیان در استان خوزستان میافزاید: «زمانی صیادان غیرمجاز از سمهای گیاهی برای صید استفاده میکردند. در مقاطعی از دینامیت و در حال حاضر از الکتریسیته و شوکرهای الکتریکی استفاده میشود. این روش چون برای صیادان ساده است و آنها به سود فراوانی به دلیل همین سهولت، دست پیدا میکنند، بیش از پیش رواج یافته است. به طور قطع و یقین این افراد را نمیتوانیم صیاد بنامیم زیرا صیاد به فکر امرار و معاش خود و تداوم این کار برای آیندگان و فرزندان خود است. غالبا اینگونه شکارچیان صیادنما هستند که به صورت سراسری در تمام رودخانهها مانند رودخانه کرخه، کارون و دز و تالابهای استان همانند شادگان و حورالعظیم به شکار غیرمجاز ماهی میپردازند.»
فرمانده یگان حفاظت اداره کل محیطزیست استان خوزستان توضیح میدهد: «در بحث صید و شکار ماهی قوانین مدونی از سوی سازمان محیطزیست تدوین شده است. روزانه مجوزهای مشخصی به صیادان میدهیم و حتی در روزهایی اجازه صید نمیدهیم. براساس قوانین موجود صیادان موظف هستند هر گونه حیوانی به غیر از ماهی را که در تور گرفتار شده است مانند لاکپشت یا مارماهی را آزاد کنند، اما در این روش همه چیز بر اثر یک شوک برق تلف میشود و ذخیره آبزیان از بین میرود.»
او معتقد است در ماهیگیری با برق محدودیت مکانی و زمانی وجود ندارد و صیاد میتواند در هر رودخانه یا تالاب استان و در هر ساعتی از روز حتی در بامداد، به شکار آبزیان بپردازد. در این روش دو تا سه برابر تورهای معمولی صیادان، ماهی صید میکنند.
صارمیفر خاطرنشان میکند: «هزینه شکار با برق بیشتر از هزینه شکار عادی صیادان با تور خواهد بود. در هر دو روش قیمت استفاده از قایق و موتور مساوی است. صیاد معمولی از تور استفاده میکند که هزینه بالایی ندارد و از آن میتواند سه تا چهار سال استفاده کند. در روش صید با الکتریسیته از یک یا دو باتری استفاده میشود که هزینه هر کدام از باتریها 150 تا 200 هزار تومان است و اگر از موتور برق استفاده شود، هزینه بنزین نیز وجود دارد که این هزینهها بیشتر از تور است، اما چون سود شکار ماهی با برق بیشتر از حالت عادی آن است، بنابراین با وجود هزینههای بالا شکار با الکتریسیته، صیادان این هزینه را به جان میخرند و بعدها با سود فراوانی که حاصلشان میشود، آن هزینهها را جبران میکنند.»
تلفات انسانی بر اثر شکار ماهی با برق
صارمیفر، فرمانده یگان حفاظت اداره کل محیطزیست استان خوزستان در پاسخ به این پرسش که آیا این نوع شکار به انسانها نیز آسیب میرساند، میگوید: «زمانی که در صید ماهی از موتور برق استفاده شود، قطعا در شعاع اتصال برق به آب رودخانه اگر انسانی در آب باشد، دچار برق گرفتگی میشود و میمیرد، حتی اخباری نیز مبنیبر مرگ صیادان بر اثر برقگرفتگی موتور برق از طریق این روش گزارش شده است.»
جستوجو در اخبار رسانهها نشان میدهد که این روش امروزه در همه نقاط ایران همهگیر شده و این موضوع جان انسانهای زیادی را در استانهای مختلف همچون آذربایجان غربی، لرستان و کردستان تاکنون گرفته است.
به گفته این مقام مسئول در 9 ماهه اول سال 1392، 76 دستگاه شکار غیرمجاز ماهی با برق ضبط شده است.
اکوسیستم خوزستان در خطر
هانیه غفاری، دکترای محیطزیست و متخصص خزندگان نیز در اینباره میگوید: «صید ماهی با استفاده از موتور برق توسط افراد سودجو و در مناطق مختلف استان خوزستان همانند اندیمشک، شوش، شوشتر، دزفول، دشت آزادگان، شادگان و اهواز صورت میگیرد و متاسفانه این نوع از صید غیرقانونی حتی در زمانهای ممنوعیت صید نیز انجام میشود.»او با اشاره به اینکه استفاده از این روش غیرمجاز باعث کاهش چشمگیر تعداد ماهیهای مناطق مختلف خوزستان شده، میافزاید: «صید ماهی با برق روشی غیرقانونی و غیرمجاز است و در مدت زمان بسیار کوتاهی و بدون زحمت صیاد تعداد بیشماری ماهی را صید میکند که متاسفانه استفاده از این روش باعث آسیب دیدن ماهیها، سایر آبزیان و کل اکوسیستم رودخانه میشود.»عضو هیاتمدیره انجمن خزندهشناسان پارس معتقد است شاخص آبزیان استان خوزستان صیادان هستند و به گفته ماهیگیران محلی در مناطقی همچون دزفول، از زمانی که ماهیگیری با برق در این منطقه رایج شده تعداد ماهیهای رودخانهها بهشدت کاهش یافته است و درصورت ادامه این روند، هیچ ماهی در رودخانهها باقی نخواهد ماند. او با اشاره به تاثیرات منفی شکار ماهیان با الکتریسیته، اظهار میکند: «استرس، جراحات و گاهی مرگومیر ازجمله پیامدهای اجتنابناپذیر صید ماهی با استفاده از برق است. در مطالعهای روی ماهیهای قزلآلای رنگینکمان که توسط برق صید شده بود، مشاهده شده 44 تا 67 درصد ماهیها دچار آسیبدیدگی ستون فقرات و خونریزی ناشی از این آسیبدیدگی شدهاند. بسیاری از آسیبدیدگیهای ماهیها ناشی از صید با استفاده از این روش غیرقانونی بدون بررسی با استفاده از اشعه ایکس غیرقابل تشخیص است، زیرا در اغلب ماهیها حتی جراحات شدید نیز از ظاهر حیوان قابل تشخیص نیست. همچنین صید با برق بر تولید مثل و مراحل ابتدایی زندگی ماهی تاثیرگذار است.»
صید ماهی برخلاف موازین اسلامی
ماهی ازجمله جاندارانی است که در شرع اسلام برای صید آن احکام ویژهای عنوان شده است براساس موازین اسلامی باید صیاد ماهی را زنده از آب بیرون بیاورد و اگر به خودى خود از آب بیرون افتاده باشد، قبل از تلف شدن آن؛ چه با دست و چه با وسایلی مانند تور و امثال آن، صیاد آن را باید بگیرد.
تنها در این صورت ماهی حلال گوشت است و در غیر این صورت گوشت آن ماهی حرام خواهد بود. امام خمینی(ره) در جلد سوم کتاب تحریرالوسیله درباره صید ماهی میگوید: «اگر ماهی در آب مرده باشد، حرام است و اگر شخصى زهر را در آب بریزد و ماهیها آن را ببلعند و روى آب بیفتند بهطورى که گریز از آنها سلب شود، اگر مقصود آن شخص شکار ماهى بوده، دیگر نمىتواند آن ماهیان را مالک شود.» مقام معظم رهبری نیز درباره احکام صید ماهی میگویند: «صید ماهی عبارت است از زنده از آب گرفتن و بیرون آب جان دادن ماهی. اگر با اتصال برق به حوضچههای پرورش ماهی، ماهی در آب بمیرد، حرام است.»
در استفتائی نیز که از آیات عظام سیدعلی سیستانی و مرحوم محمدفاضل لنکرانی درباره حکم صید ماهی با برق گفته شده است، همه آنها تاکید بر زندهگیری ماهی در موقع صید داشته و گفتهاند اگر ماهی زنده در تور گرفتار یا صید شود، اشکالی ندارد اما در این روش ماهی براثر شوک برق تلف و مرده آن صید میشود که براساس این استفتا، این نوع ماهی حرام گوشت خواهد بود.
* فرهیختگان

دیده بان حقوق حیوانات/ سپهر سلیمی*: یکی دو روز پس از انتشار عکس تکان دهنده تکه تکه شدن یک بز کوهی ماده در کرمان توسط یک شکارچی جوان، آن هم در حضور فرزندش که به جسد مادر چسبیده و حاضر به ترک آن نبود، این بار انتشار تصویر 30 قلاده شیر آفریقایی که در یک قفس تنگ در جزیره قشم، شگفتی و تاسف عمومی را برانگیخته است.
پیش از این هم انتشار تصاویر ماهیهای مرده سد فشافویه، روباهای آویزان شده به طناب دار در یک مزرعهٔ سیستان و بلوچستان و تصاویر خرس قهوهای مفلوک زنجیر شده در باغ وحش بابلسر، رنج تمام نشدنی حیوانات در ایران را بازگو کرده بود، زخمی کهنه که گاهی با انتشار اتفاقی یک عکس، سر باز میکند و برای مدتی کوتاه توجه افکار عمومی را جلب کرده و باز هم فراموش میشود تا فاجعه بعدی.
«سپهر سلیمی»، وبلاگنویس و فعال محیط زیست در گفتوگو با «ایرانوایر» با اشاره به عدو وجود قانون حمایت از حیوانات در ایران می گوید: ” در جامعه ما مظاهر حیوان آزاری به حدی گسترده است که حتی گاهی دیده نمیشود و همه ما به آنها عادت کردهایم؛ از آزار حیوانات شهری گرفته تا بیتوجهی به حیات وحش و شکار حیوانات که همهٔ اینها جنبههای مختلفی از حیوان آزاری به شمار میروند.”
وی با تاکید بر اینکه براساس نظر خود مسوولان سازمان محیط زیست، همهٔ باغ وحشهای ایران غیراستاندارد هستند، می گوید: “در ایران حدود 700 باغ وحش و مرکز نگهداری حیوانات داریم؛ به بیانی دیگر، ۷۰۰ شکنجهگاه رسمی حیوانات وجود دارد.”
او شرایط حیوانات در ایران را از دو نگاه کلی حقوقی و رفاهی مورد توجه قرار میدهد: ” نگهداری از آنها در باغ وحش بر خلاف حقوق حیوانات بوده و همه گروههای حامی حقوق حیوانات که در راس آنها “پتا” (بنیاد مردمی رعایت اصول اخلاقی در برابر حیوانات) قرار دارد، مخالف بیچون و چرای باغ وحش هستند. باغ وحشهای ایران حتی ابتداییترین اصول رفاه حیوانات را هم مورد توجه قرار نمیدهند. گاهی در آن جا حیوانات را خرید و فروش میکنند، تاکسیدرمی کرده یا برای سیرک پرورش میدهند و این نادیده گرفتن حقوق طبیعی حیوانات به شکل کاملا رسمی است؛ شیک و مرتب. یک شکارچی به طور پنهانی دست به شکار حیوان میزند اما باغ وحشداران به آشکارا و در پناه قانون، حیوانات را آزار میدهند. این از نظر ترویج فرهنگ حیوانآزاری به مراتب بدتر است.”
به گفته این فعال محیط زیست، علیرغم وقوع حوادث متعدد در سالهای گذشته در باغ وحش ها و باغ های پرندگان، تعدادی از سازمانهای غیردولتی فعال در حوزه محیط زیست به دلایل مختلفی تعطیل و یا کمتوان شدهاند. چندی پیش سازمان «دیدهبان حقوق حیوانات» با صدور اطلاعیهای نسبت به ورود گونههای غیربومی به باغ وحش تهران اعتراض کرد و نسبت به ترویج فرهنگ سوء استفاده از حیوانات از سوی مدیران «باغ وحش ارم» هشدار داد؛ چرا که افزایش گونههای محبوس در این باغ وحش در شرایطی است که بر اساس گزارش این نهاد، در سالهای گذشته بیش از هر باغ وحش دیگری در کشور، قتلگاه حیوانات و به ویژه گربهسانان بوده است.
شهرام امیری شریفی، مدیر دیده بان حقوق حیوانات هم دیروز به خبرگزاری مهر گفته است: “زمان آن فرا رسیده در کشور اسلامی ایران مراجع تقلید در حصوص حیوان آزاری در سیرک ها فتوا صادر کنند.”
گفت و گو از: ماهرخ غلامحسینپور
* دوستداران حیوانات و محیط زیست
______________________

دیده بان حقوق حیوانات: مدیرعامل پارک ارم با بیان اینکه هماکنون شیر ایرانی در کشور وجود ندارد و این گونه را میتوان در باغ وحش سایر کشورها از جمله هندوستان یافت، گفت: طی تفاهمنامهای قرار است تا پایان تابستان سال جاری، شیر ایرانی بعد از ۱۲۰ سال وارد کشور شود.
به گزارش فارس، ایرج جهانگیر امروز در مراسم افتتاح سیستم تصفیه فاضلاب باغوحش ارم سبز که با حضور محمد هادی حیدر زاده مدیرکل محیط زیست استان تهران برگزار شد، اظهار داشت: در سال 1370 باغوحش تهران از محل قدیم خود واقع در خیابان ولیعصر به پارک ارم تهران انتقال یافت و بنیاد مستضعفان تنها متولی باغوحش است.
وی با بیان اینکه اداره باغوحشها عموماً زیانده است، گفت: به دلیل هزینههای سنگین نگهداری حیوانات در باغوحش بنیاد مستضعفان متولی تامین هزینهها شده است.
وی با بیان اینکه در چند سال اخیر سعی شد حیوانات شاخص تهیه و وارد این مجموعه شود، ادامه داد: پس از مشکلاتی که با محیط زیست به دلیل مبتلا شدن ببرهای سیبری به بیماری داشتیم، مدیریت و دامپزشک مجموعه تغییر یافت به طوریکه این بخش به فعالیت خود تخصصیتر ادامه داد و در نهایت هماهنگیها با محیط زیست افزایش یافت.
به گفته مدیرعامل شرکت ارم سبز افزایش قفسها ، جمعآوری نردهها و نصب سیمهای بوکسل و… از جمله اقداماتی بوده است که طی سالهای اخیر در این مجموعه انجام شده است.
جهانگیر با اشاره به معضل بوی نامطبوع ناشی از جایگاههای نگهدارنده حیوانات در این مجموعه، گفت: برای رفع این معضل ماسهای مخصوص که حالت بوگیر دارد را در محلهای نگهداری حیوانات قرار دادیم و این امر تاثیر بسزایی را در از بین بردن بوی نامطبوع در این مجموعه را داشت.
وی همچنین با اشاره به انتقال فیل از سریلانکا، ادامه داد: همچنین طی سالهای اخیر حیواناتی نظیر کاراکال و همچنین کانگوروی قرمز استرالیایی وارد ایران شد و در این مجموعه جای گرفتند.
مدیرعامل شرکت ارم سبز در ادامه به جراحی دندان پلنگ نر در باغوحش ارام طی سال گذشته اشاره کرد و ادامه داد: این پلنگ به دلیل خرابی دندانهای خود امکان غذا خوردن نداشت و بسیار ضعیف شده بود که دو دندان مصنوعی با هزینه 15 میلیون تومان برای این پلنگ گذاشته شد.
جهانگیر در ادامه از ورود زرافه به این مجموعه خبر داد و گفت: در تلاش هستیم عضو سازمان بینالمللی باغوحش اروپا شویم تا از این محل بسیاری از حیوانات را به صورت رایگان وارد مجموعه کنیم.
این مقام مسئول همچنین به افتتاح سیستم تصفیه فاضلاب باغوحش تهران اشاره کرد و گفت: این سیستم فقط مختص مجموعه باغوحش نیست.
مدیرعامل شرکت ارم سبز در ادامه از ورود شیر ایرانی بعد از گذشت 120 سال به کشور خبر داد و گفت: هماکنون تعدادی از این شیرها در باغ وحش هندوستان وجود دارد و مقرر شده با مدیرعامل شرکت حمل و نقل حیوانات خارجی، شیرهای ایرانی وارد کشور شوند و در این مجموعه قرار گیرند.
وی با بیان اینکه شیر ایرانی از شیر آفریقایی زیباتر و جذابتر است، ادامه داد: تمام تلاش خود را میکنیم تا پیش از پایان تابستان سال جاری این مهم محقق شود به طوریکه شاهد حضور نر و ماده شیر ایرانی در مجموعه باغوحش ارم باشیم.
وی به پیگیریهای کشور هندوستان برای به ثبت رساندن تاریخچه شیر ایرانی به نام این کشور گفت: هماکنون کشور هندوستان پیگیر است تا اسم شیر ایرانی را به شیر هندی تغییر دهد.
جهانگیر همچنین به بالارفتن تعداد زایمان حیوانات از جمله شیرهای آفریقایی در این مجموعه اشاره کرد و بیان داشت: امیدوار هستیم با همکاری صورت گرفته حیوانات از باغ وحش ارم به سایر باغ وحشها در استانهای مختلف انتقال یابند تا پیرامون آن قفسها برای حیوانات شاخص باز شود.
دیده بان حقوق حیوانات: شکارچیان متخلف به همیار محیط زیست در شهرستان بروجن حمله کردند.
به گزارش واحد مرکزی خبر، مدیر کل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری گفت : 2 شکارچی متخلف در منطقه پشتکوه سیاسرد بروجن یکی از پیشکسوتان کوهنوردی و همیاران اجتماعی محیط زیست شهرستان بروجن را مصدوم و راهی بیمارستان کردند.
سعید یوسف پور افزود : این همیار محیط زیست وقتی دو شکارچی را حین شکار دید به آنها تذکر داد که شکارچیان به وی حمله کرده و با قنداق تفنگ ضرباتی بر سر وی وارد کردند.
وی گفت : هم اکنون وضع عمومی و جسمی این همیار محیط زیست مساعد اعلام شده است و متخلفان نیز شناسایی شده اند.
گردشگاه سیاسرد در فاصله 5 کیلومتری شهر بروجن قرار دارد و شهر بروجن در فاصله 62 کیلومتری مرکز استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است.

دیده بان حقوق حیوانات: با آغاز شدن فصل گرما، مهاجرت فصلی گورخرهای منطقه حفاظت شده بهرام گور استان فارس نیز آغاز شده و محیط زیست نیز برای تامین امنیت زیستگاه این گورخها اقدام به آبرسانی به منطقه و تامین علوفه مورد نیاز آنها نیز کرده است.
به گزارش مهر، منطقه حفاظت شده بهرام گور در شرق استان فارس و شمال شرقی شهرستان نی ریز قرار دارد و وسعت این منطقه 40 هزار و 800 هکتار و ارتفاع بلندترین نقطه آن دو هزار و 787 متر بوده و دارای آب و هوای گرم و خشک و بارندگی حدود 200 میلی متر در سال است.
این محدوده از سال 1351 با عنوان منطقه حفاظت شده “بهرام گور” تحت مدیریت اداره کل حفاظت محیط زیست فارس قرار گرفته است.
بهرام گور تنها منطقه ای در کشور به شمار می رود که جمعیت قابل ملاحظه و پویایی از گورخر ایرانی را که بر اساس سرشماری سال گذشته 330 راس بوده را در خود جای داده است.
کاراکال، زاغ بور، هوبره، جبیر و… ازجمله زیستمندان بهرام گور به شمار می روند.

از چندی قبل مهاجرت گورخر از منطقه حفاظت شده بهرام گور در شهرستان نی ریز به سمت استانهای کرمان و یزد آغاز شده است.
یک کارشناس حوزه محیط زیست در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: گور خر از جمله حیوانات است که در مناطق دشتی زندگی می کند.
علمدار علمداری بیان کرد: در فصل بهار به دنبال گرم شدن هوا در این مناطق مهاجرت گور خبر برای تهیه علوفه و آب آغاز شده و بیشتر به سمت استانهای همجوار می روند.
وی با بیان اینکه خشکسالی باعث شده که حیات وحش در این منطقه با کمبود علوفه مواجه باشند، گفت: برخی از گونه های حیات وحش این منطقه قادر هستند خودشان را با شرایط وفق بدهند اما به رغم اینکه علوفه خریداری شده و در بهرام گور نیز توزیع می شود اما گورخرها برای تامین علوفه تازه به اراضی کشاورزی و باغات اطراف منطقه می روند.
علمداری با اشاره به اینکه گورخر دو نوع مهاجرت دارد که یکی از این مهاجرتها به صورت روزانه و دیگری به صورت فصلی است، گفت: از چند روز قبل مهاجرت اين گونه در شهرستان ني ريز به سمت استانهاي يزد و كرمان آغاز شده است.
این کارشناس حوزه محیط زیست ادامه داد: معمولا زمانی که گورخر برای تامین علوفه و آب مورد نیاز با مشکل روبه رو شود از منطقه مهاجرت کرده و به استان های همجوار پناه می برد.
وی همچنین ناامن شدن زیستگاه را از دیگر دلایل مهاجرت گورخر دانست و بیان کرد: گورخر از جمله گونه هایی از حیات وحش است که با میزان کم باران و پوشش گیاهی بسیار کم قادر به زندگی است بیشتر از یک نوع گیاه به نام قیچ تغذیه می کند که این گیاه از جمله گیاهان کویری است.

علمداری با بیان اینکه گورخرها بهرام گور با مشکل تغذیه ای حاد روبه رو نیستند، بیان کرد: مهمترین پارامتر مهاجرت گورخرها به ناامن شدن منطقه و حضور شکارچیان مربوط می شود و زمانیکه تردد انسانی زیاد باشد فضا ناامن و آنها منطقه را ترک می کنند.
این کارشناس حوزه محیط زیست با اشاره به اختصاص اعتبارات استانی برای حل مشکلات این گونه ها بیان کرد: طی چند سال گذشته با هدایت آب از چشمه های بالایی بهرام گور به منطقه، هم شرایط تامین آب گونه ها تامین شده و هم زمینه ایجاد علوفه های تازه و منابع غذایی متنوع نیز به وجود آمده است.
وی با اشاره به اینکه مهاجرت گورخرها مشکلاتی را برای آنها به وجود آورده، اظهار داشت: بعضا شاهد برخورد کامیون با این گونه ها که قصد مهاجرت از منطقه را داشته هستیم که در این خصوص باید تدابیر لازم اتخاذ شود.
علمداری با بیان اینکه مهاجرت فصلی گورخرها به احتمال زیاد جنبه تولید مثل دارد، افزود: مهاجرت فصلی گورخرها در مسیر شمال به سمت استان یزد، در مسیر شرق به سمت شهربابک در کرمان، در مسیر جنوب به سمت حاجی آباد هرمزگان و سیرجان است.
علمداری گفت: البته برای آنکه از تلف شدن گورخرها در محدوده غرب جلوگیری شود آبشخورهایی در مسیر آنها به سمت غرب ایجاد شده که تا حدودی از به خطر افتادن حیات این گونه جلوگیری می شود.

دیده بان حقوق حیوانات: همزمان با فراسریدن 20 اردیبهشت روز جهانی پرندگان مهاجر با همت اداره حفاظت محیط زیست خواف دوره ی آموزشی در این راستا در محل پاسگاه محیط بانی سلامی برگزار گردید .
عباس طاهریان در تفسیر خبر فوق افزود : از آنجا که شهرستان خواف با داشتن دو اقلیم متفاوت و دارا بودن دشتهای وسیع و سه تالاب مهم (سیرخون ، سده و سلامی) از کریدروهای مهم مهاجرت پرندگان خشکزی مانند هوبره ، باقرقره و . . . و پرندگان آبزی و کنار آبزی مانند انواع اردکها ، انواع حواصیلها و . . . می باشد نسبت به برگزاری دوره ای جهت آشنایی بیشتر علاقمندان به محیط زیست بویژه دوستداران پرندگان در محل پاسگاه محیط بانی سلامی نمود .
طاهریان افزود : در این دوره از اهمیت حفظ پرندگان مهاجر ، چگونگی مهاجرت ، علت مهاجرت و موارد دیگری در اینخصوص برای حاضرین در جلسه بیان گردید که مورد استقبال قرار گرفت .
طاهریان در پایان گفت : بصورت عملی نیز جوار سایت جبیر و سد سلامی مورد پایش قرار گرفت و تعداد زیادی از پرندگان مهاجر مانند پری شاهرخ ، انواع سهره ، سار ، پلیکان ، اگرت ، آنقوت ، فالاروپ کشیم بزرگ مشاهده و مورد توجه قرار گرفت . همچنین دو قطعه بوتیمار آسیب دیده که توسط دوستداران محیط زیست به این اداره تحویل شده بود پس از بهبودی کامل و قابلیت رهاسازی به دامان طبیعت بازگشتند .
شایان ذکر است از سال 2006 توافقنامه پرندگان مهاجر آفریقا – اوراسیا (AEWA) اقدام به نامگذاری و برگزاری روز جهانی پرندگان مهاجر نموده است و سال 2014 نیز با عنوان (مقصدهای مسیرهای پروازی ، پرندگان مهاجر و گردشگری) نامگذاری شده است .

دیده بان حقوق حیوانات/ هومان خاکپور*: موسیقی محلی و آهنگهای فولکوریک، بیشک بیان کننده پیشینه فرهنگی و اخلاقی اقوام ایرانی هستند که نشان از فرهنگ بالای دوستی با طبیعت در نزد مردمانی دارد که صدها سال پیش در این زیستبومها زندگی میکردند. در بسیاری از این اشعار و آوازهای کهن محلی، مردم به پاسداری از مواهب طبیعی و مهربانی با جانوران و مواهب طبیعی فراخوانده شدهاند. اضافه بر آهنگهای فولکوریک که حکایت از عجین بودن دوستی با طبیعت در زندگی و فرهنگ ایلی دارد، در شاهنامه فردوسی هم که از جایگاه منحصر بهفردی در میان اهالی زاگرس – بهویژه مناطق کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری – برخوردار است، به نگه داشتن حرمت زیستمندان تأکید کرده و اینکه همه موجودات و جانوران باید از حق زندگی و امنیت روانی و جانی درخور بهرهمند باشند؛ به زیبایی مخاطبانش را هشدار داده است.
در گذشته دیار بختیاری نیز به مانند دیگر مناطق زاگرس، بهلحاظ فرهنگ ایلیاتی و برخورداری از تنوع زیستی جانوری غنی و فراوانی حیاتوحش، شکارچیگری و شکار کردن یکی از شیوههای معیشتی جوامع محلی آن روزگار بود، اما باید بپذیریم که حالا شرایط بسیار متفاوت است و به لحاظ تخریب شدید زیستگاهها و شکار بیرویه که متأسفانه در سالهای اخیر منجر به درگیریهای ناگواری بین محیطبانان و شکارچیان نیز شده است، جمعیت حیاتوحش کشور بهشدت کاهش یافته تا جاییکه بر اساس آمار ارایه شده از سوی مسئولان سازمان حفاظت محیطزیست، شمار چهارپایان وحشی در کل کشور به مرز ۱۰۰ هزار رأس نزدیک شده است. جمعیتی که در کمتر از ۴ دهه پیش فقط در یکی از مناطق حفاظت شده و یا زیستگاهها زندگی میکردند.
در چنین شرایطی انتظار است که تمامی ظرفیتهای فرهنگی کشور همسو شده و با گسترش آموزههای محیط زیستی در میان جوامع محلی تلاش شود تا با ایجاد تغییر در رفتارهای اجتماعی، از کشتار وحوش و فرهنگ شکار و شکارچیگری اظهار انزجار شده و دیگر کسی شکار و شکارچیگری را افتخار ندانسته و دوربینهای عکاسی و لذت بردن از خرامیدن آهو و پلنگ در طبیعت جایگزین تفنگ و جانگرفتنها شود.
در حالیکه موج تفنگکشی و انهدام دهها قبضه اسلحهی شکاری، از سوی جوامع محلی زاگرس شمالی مانند کردستان و کرمانشاه و آذربایجان غربی از ماههای پایانی سال ۱۳۹۲ آغاز شده است، صدور مجوز برای تولید و پخش آلبومهای موسیقی محلی که ترویج فرهنگ شکار و شکارچیگری در میان جوانان جوامع محلی را بهدنبال خواهد داشت، گواه این حقیقت تلخ است که هنوز در خصوص شاخصهای تمیز هنجارها و ناهنجارهای اجتماعی، شکاف بسیار عمیق و شگفتآوری بین نگاههای نهادهای دولتی در کشور ما وجود دارد! صدور مجوز تولید و پخش موسیقیهای محلی و فولکوریک مانند «آلبوم کُرصیاد» با محتوای ترویج فرهنگ صیادی و شکارچیگری در میان جوامع محلی بختیاری، بدون شک رخدادی نابخردانه و حیرتانگیز و تأسفآور است که توسط دستاندکاران بخش موسیقی وزارتخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی کشور صورت گرفته است.
انتظار است اینگونه اقدامات ضدفرهنگی در حوزه فرهنگ محیط زیستی، مورد توجه دستاندرکاران فرهنگی و محیط زیستی کشور قرار گرفته و سازمان حفاظت محیط زیست بهعنوان متولی اصلی، با حساسیت درخور نسبت به این ناهنجاریها واکنش نشان داده و در راستای همسوسازی نگاههای نهادهای فرهنگیاجتماعی و محیط زیستی کشور گامهای اساسی بردارد. همچنین سازمان حفاظت محیط زیست کشور با همکاری سازمانهای غیردولتی، جذب خوانندگان و دستاندرکاران حوزه موسیقی محلی و فولکوریک کشور را در شمار برنامههای آموزشی و مشارکتی اولویتدار خود قرار داده تا با افزایش دانش محیط زیستی و آگاهی این قشر اثرگذار از شرایط فعلی حاکم بر تنوع زیستی و جمعیت حیاتوحش کشور، بهجای ترویج فرهنگ شکار و شکارگری که حالا خیانتی بزرگ در حق همهی زیستمندان این سرزمین بهحساب میآید، فرهنگ دوستی با طبیعت و زیستمندانش در میان جامعه گسترش داده شود.
و کلام آخر اینکه اگر کلاه خویش را قاضی کنیم؛ یقینا” قبول خواهیم داشت که شکار تفریحی و ورزشی ناجوانمردانهترین رفتار بر علیه جانداران ارزشمند طبیعت وطن است که با هیچ یک از موازین و آموزههای اخلاقی و محیطزیستی سازگاری ندارد.

دیده بان حقوق حیوانات/ سپهر سلیمی*: باغوحشها که محلی برای نمایش حیوانات وحشی و اهلیاند، بخشهای فعال جانورشناسی دارند و امکان دیدن گونههای جانوری کمیاب و یگانه را از نزدیک فراهم میکنند، از دید برخی فعالان حقوق حیوانات محل اسارت حیوانات محسوب میشوند.
از جمله سندهایی که این دوستدارن حیوانات در دست دارند، عکسهایی است از خرسی که با قل و زنجیر به زمین بسته شده و تا شعاع کمی با قلادهای که گلویش را میفشارد، امکان حرکت دارد. این خرس در باغوحش بابلسر نگهداری میشود. در این باغوحش که عکسهای تازهای از آن در هفته گذشته منتشر شده، قفسهای کوچک وتنگ برای حیوانات درنده و وحشی به چشم میخورد.
سپهر سلیمی فعال حقوق حیوانات میگوید در ۱۳ سال گذشته وضعیت باغوحشها در کشور روز به روز بدتر شده :«در مورد باغوحشها یک مساله رفاه و حقوق حیوانات مطرح است.
حامیان حقوق حیوانات میگویند که درهیچ شرایطی حق نداریم از هیچ حیوانی، به هر شکلی بهرهبرداری کنیم و بخواهیم حیوان را اسیر کنیم. در راس آنها پت تاک است که بنیاد مردمی رعایت اصول اخلاقی برای حیوانات است، همیشه یکی از مواردی که با آن مبارزه میکنند، باغ وحشها، سیرکها و قاچاق حیوانات به شکلهای مختلف است. بعد از حقوق حیوانات، ما یک مرحله رفاه حیوانات داریم که شرایط نگهداری حیوانات و تغذیه باید خوب باشد، برای جلوگیری از ابتلا به بیماری، از حیوانات مراقبت شود، امکان باروری داشته باشند و شرایط روانی خوبی داشته باشند. در یک کلام میشود گفت، در باغ وحشهای ایران، به هیچکدام از این دو یعنی نه حقوق و نه رفاه حیوانات، توجه نمیشود.»
شرایط باغوحشهای ایران برای حیوانات غیربومی مناسب نیست
بهداشت و تغذیه نامناسب و نادرست حیوانات، از جمله در باغوحش تهران با عکس میمونی که شکلات میخورد و شرایط نگهداری غیراستاندارد حیوانات با غرق شدن تنها ببر بنگال باغوحش ارم در استخر محوطه نگهداریاش از مواردی است که فعالان حقوق حیوانات از آنها گله دارند. آنها میگویند با توجه به شرایط نامناسب باغوحشها در بیشتر شهرهای ایران، دلیلی وجود ندارد که گونههای غیربومی مثل دو کانگوروی قرمز هلندی هم به این حیوانات اضافه شوند.
سپهر سلیمی میگوید: «در حال حاضر، حیات وحش کشور وضعیت بسیار بدی دارد، از طرفی مساله شکارچیها و شکار غیرمجاز است و از طرفی هم سازمان حفاظت محیط زیست بسیار تبلیغ میکند که مردم کار فرهنگی در زمینه محیط زیست بکنند و با حیات وحش ایران، آشنا بشوند. ولی متاسفانه شاهد این هستیم که به باغ وحشها، توجهی نمیشود، باغ وحشها، مراکزی در داخل شهرها هستند، که فرهنگ حیوانآزاری، اسارت و بهره برداری از حیوانات را ترویج میکنند.» +
وضعیت غیراستاندارد باغوحشهای ایران تنها موضوعی نیست که دوستداران حیوانات به آن اعتراض دارند. مسئولان باغ وحش کپنهاگ، در زمستان گذشته، یک زرافه دو ساله و سالم را به با گلوله کشتند و جسدش را به شیرهای باغ وحش دادند و گفتند این زرافه اضافه بوده است. بعد از آن گفته شد که چهار قلاده شیر در همین باغوحش کشته شدند تا جا برای توله شیرها باز شود.
باغوحشها با هدف حفاظت از گونههای در شرایط خطر نابودی، آموزش و پژوهش به وجود می آیند. نکتههای مثبتی که از دید برخی فعالان حقوق حیوانات، در بسیاری از باغوحشها رعایت نمیشود.
او ادامه میدهد: «اتفاقی که در دانمارک در قلب یک کشور متمدن اروپایی افتاد، یعنی کشتن زرافه ۱۸ ماهه و بعد از آن کشتن چهار قلاده شیر، نشان داد که نگاهی که در همه جای دنیا به حیوانات باغ وحشی وجود دارد، نگاه کالاگونه است که بتوانند از حیوانات درآمد کسب بکنند و البته کار هم در پوشش زیبای حمایت از حیوانات باشد.»
هرچند مدیر کل محیط زیست استان مازندران گفته از باغوحش خصوصی بابلسر بعد از انتشار عکس خرس به قلاده کشیدهشده بازدید شده و با دیدن شرایط غیراستاندارد نگهداری از حیوانات، این باغوحش تعطیل خواهد شد اما دو ببر سیبری باغ وحش وکیل آباد مشهد و ببر نر جنجالی باغ وحش ارم چندی پیش به دلیل بیماری مشمشه مردهاند. فضای کافی و متناسب با نوع حیوان، غذا و رعایت بهداشت از موارد اصلی نگهداری حیوانات در باغوحشها هستند. مواردی که در عکسهای تازه منتشر شده از باغوحش بابلسر و ارم دیده نمیشود و صدای اعتراض دوستداران حیوانات را درآورده است.
* دوستداران حیوانات و محیط زیست
______________________